رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقالات: رهیافتی از مقالات منتشرشده در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی از سال 1388 تا 1394

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه الزهرا

4 کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه تهران

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر، بررسی تأثیر هم‌نویسندگی بر کیفیت پژوهش در مقالات رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در بازه زمانی 1388 تا 1394 می‌باشد.
روش‌شناسی: این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر شیوۀ اجرا پیمایشی است. برای گردآوری داده‌ها از چک‌لیست محقق‌ساخته استفاده شد. جامعه آماری این پژوهش 640 عنوان مقاله بوده که از سال 1388 تا 1394 در مجلات رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی منتشر شده‌اند. مجلات تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، فصلنامه مدیریت و پردازش اطلاعات، مطالعات کتابداری و اطلاع‌رسانی آستان قدس رضوی انتخاب شدند. با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی ساده از بین مقالات مورد نظر، 150 عنوان مقاله به‌عنوان نمونه انتخاب شد و کیفیت هریک مورد بررسی قرار گرفت و داده‌های مربوط به کیفیت عنوان، چکیده، مقدمه، پیشینه، یافته‌ها و نتیجه‌گیری به‌واسطه آمار توصیفی، استنباطی (همبستگی پیرسون) و نرم‌افزار SPSS مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان دادند که بیشترین سهم هم‌نویسندگی در مقالات منتشرشده طی سال‌های 1388 تا 1394 در مجلات مورد نظر، از نوع دو‌نویسندگی با 39 درصد، بیشترین منابع به‌کاررفته در این مقالات از نوع فارسی با 1/50 درصد بود. همچنین، میزان همبستگی بین هم‌نویسندگی از نوع دو الی سه‌نویسندگی و چهار الی پنج‌نویسندگی و کیفیت بخش‌های مقاله تنها در بخش پیشینه‌ها با 20/0 درصد و نتیجه‌گیری با 18/0 بود که این میزان همبستگی ضعیف تلقی می‌شود. در بخش‌های عنوان، چکیده، مقدمه و یافته‌ها همبستگی مشاهده نشد.
نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این پژوهش نشان دادند که کیفیت کلی بخش‌های مختلف مقالات مطلوب نیست و تعداد نویسندگان به‌عنوان یک مؤلفه در کیفیت مقاله و روند پژوهش تأثیری ندارند

کلیدواژه‌ها


محصول فعالیت‌های پژوهشی، سند علمی (معمولاً مقاله) است که باید دارای استاندارهای ده‌گانه انطباق با ضوابط، نتایج، خلاصه‌سازی، هدفمندی، سهولت دسترسی، زمینه، منطق، تصویر‌سازی، زبان و جنبه‌های فنی نگارش باشد (علاقبندراد، 1383). مجلات علمی-پژوهشی از جمله مهم‌ترین ابزار اطلاع‌رسانی و توسعه دانش دانشمندان و پژوهشگران تلقی می‌شود. کیفیت این مجلات و مقالات مندرج در آنها از جمله فاکتورهای مهمی است که مورد توجه مؤسسه‌های علم‌سنجی برای رتبه‌بندی تولید علم در دنیاست (نصیر و لاخو[1]، 2013 نقل در احمدی و سوری، 1393). رتبه‌بندی و ارزشیابی مقالات بر اساس استانداردها طی دهه اخیر اهمیت زیادی یافته است که بر اساس آن عملکرد پژوهشی دانشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی ارزیابی شده و باعث ایجاد رقابت سازنده بین دانشکده‌ها و افزایش کیفیت علمی مقالات منتشرشده از سوی اعضای هیئت علمی می‌شود (اکبرین و همکاران، 1390). برنامه‌ای ملی در کشور انگلیس جهت تمرین ارزیابی پژوهش برای افزایش سطح کیفیت پژوهش‌ها تنظیم شده است که هدف آن نه تنها فراهم‌آوردن راهنمایی برای نحوه تخصیص بودجه می‌باشد بلکه منجر به تشویق و ترویج پژوهش‌های باکیفیت شود. از نتایج این برنامه برای ارزیابی در سیاست‌گذاری‌ها هم استفاده می‌شود. برخی بررسی‌ها نشان داده است که از زمان آغاز به کار این برنامه، کارآمدی و بهره‌وری پژوهش در انگلستان رشد قابل توجهی داشته به‌نحوی‌که ادعا می‌شود با درنظر‌داشتن هزینه صرف‌شده، پژوهش‌های تولیدشده در انگلستان بیشترین استفاده را در مقایسه با سایر کشورها داشته است (شریفی، 1383). در داخل کشور نیز برای ارزیابی و افزایش سطح کیفیت مقالات اعضای هیئت علمی و دانشجویان برنامه‌ریزی‌هایی صورت می‌گیرد تا هم مقالات معتبرتر ارائه کنند و هم اعضای هیئت علمی به ارتقای مرتبه علمی باارزشی دست یابند. به همین دلیل، دانشگاه‌ها با برگزاری کارگاه‌های روش تحقیق و مقاله‌نویسی و توانمندساختن اعضاء، سعی در افزایش کمی و کیفی مقالات خود می‌نمایند (ولایی و همکاران، 1385).

یکی از راه‌های افزایش کیفیت مقاله همکاری و هم‌نویسندگی است. هم‌نویسندگی[2] رسمی‌ترین جلوه همکاری میان نویسندگان در تولید پژوهش‌های علمی بوده که عبارت است از مشارکت دو یا چند نویسنده در تولید یک اثر، که منجر به تولید برون‌دادهای علمی با کمیت و کیفیت بالاتری در مقایسه با زمانی که یک فرد به‌تنهایی اثری را تولید و منتشر می‌کند می‌شود (هادسون[3]، 1996). همکاری علمی نمایشی از کیفیت کار پژوهشگران همکار می‌باشد و بسیاری از پژوهشگران در مطالعات خود به افزایش همکاری‌های علمی پی برده‌اند و همکاری علمی را یکی از خصوصیات اصلی نظام پژوهشی که به‌سرعت در حال تغییر است می‌دانند (رحیمی و فتاحی، 1388). هم‌نویسندگی، پدیده‌ای پیچیده است که اشتراک توانمندی‌ها و تولید دانش علمی جدید را بهبود می‌بخشد. همکاری علمی با افزایش پیچیدگی دانش و به‌واسطه افزایش تقاضا برای تخصصی‌شدن بیشتر و مهارت‌های بین‌رشته‌ای در پژوهش ایجاد شده است. همکاری علمی به پژوهشگران فرصت می‌دهد تا قابلیت‌ها و توانایی‌های رشته‌های مختلف علمی را با هم ترکیب کنند، امری که انجام آن به‌صورت انفرادی امکان‌پذیر نیست (سهیلی و عصاره، 1392). با همکاری علمی، مزایا و فواید زیادی در فعالیت‌های پژوهشی نصیب فرد پژوهشگر می‌شود (هارت[4]، 2000؛ نقل در رحیمی و فتاحی، 1388). در سال‌های اخیر، علاقه به همکاری علمی در بین محققان افزایش یافته است. ابتکارات متعددی با هدف توسعه همکاری میان پژوهشگران و گرد هم‌آوردن آنها در گروه تحقیقات میان‌رشته‌ای صورت گرفته است (کتز و مارتین[5]، 1997). افزایش میان‌رشته‌ای[6]شدن، پیچیدگی و پرهزینه‌بودن علم مدرن، دانشمندان را به سوی همکاری‌های علمی ترغیب کرده است (ملین[7] و پرسن[8]، 1996). همچنین، دانشمندان همکاری علمی را راهی برای استفاده بهینه از امکانات، منابع، داشتن بازدهی بیشتر و جلوگیری از دوباره‌کاری‌ها و تکرار خطاها برگزیدند (داورپناه و آدمیان،1391). ازآنجاکه نظریۀ لوتکا بر بهره‌وری دانشمندان تأکید دارد بسیاری از مطالعات مبتنی بر این نظریه، رابطۀ محکمی را بین همکاری و بهره‌وری علمی اثبات کرده‌اند. بررسی 592 مورد از انتشارات دانشمندان و فعالیت‌های مشترک آنان (پرایس و بیور[9]، 1996) نشان داد که بین بهره‌وری[10] و میزان همکاری نویسندگان همبستگی وجود دارد. همچنین مصاحبه با 41 نفر از برندگان جایزه نوبل در علم، رابطه معناداری را بین همکاری علمی و بهره‌وری نشان داده است نتایج نشان دادند که برندگان جایزه نوبل در تحقیقاتشان با بیش از یک نفر همکاری علمی داشته‌اند (زاکرمن[11]، 1967). درواقع شتاب پیشرفت‌های علمی در چند دهه اخیر به‌طور عمده منسوب به تأسیس انجمن‌های یادگیری و بهبود ارتباطات میان پژوهشگران معاصر است (چانگ و هارینگتون، 2005؛ به نقل از احمدی و همکاران، 1392).

با توجه به افزایش همکاری‌های علمی بین نویسندگان، و با درنظرگرفتن این مسئله که تاکنون پژوهشی که کیفیت آثار حاصل از همکاری علمی را بسنجد انجام نگرفته است تا اثبات شود چه میزان رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقالات وجود دارد، ازهمین‌رو، مؤلفان به انجام این بررسی اقدام نمودند. اعتقاد بر این است که بین هم‌نویسندگی و افزایش کیفیت مقالات و شناخت رابطه معناداری وجود دارد. رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی به‌عنوان یکی از حوزه‌های علمی از این امر مستثنی نیست و درواقع، پژوهشگران علم اطلاعات و دانش‌شناسی با بهره‌گیری از همکاری علمی می‌توانند از تجربیات و مهارت‌های همدیگر بهره‌مند گردیده و تا حدود زیادی کیفیت مقالات خود را ارتقا بخشند. بر اساس تحقیق هی، جنگ و هانت[12]، مدعای اولیۀ پژوهش این است که بین هم‌نویسندگی و روند و کیفیت مقالات در این رشته رابطه معناداری وجود دارد. پرسش آغازین پژوهش را برحسب چنین مدعایی می‌توان این‌گونه طرح کرد: چه میزان رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقالات در رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی وجود دارد؟ در این مقاله کیفیت مقالات در سه مجله رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی که جزء مجلات علمی-پژوهشی هستند و طی سال‌های 1388 تا1394 در داخل کشور منتشر شده‌اند به‌عنوان نمونه انتخاب شدند و به بررسی و تحلیل کیفیت عنوان، کیفیت چکیده، کیفیت مقدمه، کیفیت پیشینه‌ها، کیفیت یافته‌های تحقیق و کیفیت نتیجه‌گیری که از بخش‌های مهم یک مقاله هستند پرداخته شد.درواقع مسائل اساسی در این پژوهش عبارت‌اند از: شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت عنوان، شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت چکیده، شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقدمه، شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت پیشینه‌ها، شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت یافته‌ها، شناسایی رابطه بین هم‌نویسندگی و کیفیت نتیجه‌گیری بوده است.

سؤال‌های پژوهش

هدف این پژوهش بررسی رابطه‌ بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقالات رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی در بازه زمانی 7 ساله (1388 تا 1394) می‌باشد. در زیر چارچوب مفهومی پژوهش ترسیم شده است.

­­

 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل ۱. چارچوب مفهومی پژوهش (معیارهای کیفیت مقاله)

 

متغیر اول در این پژوهش تعداد نویسنده‌های یک مقاله منتشرشده در یک نشریه بوده است و متغیر دوم کیفیت مقاله بوده که در قالب شش جزء عنوان، چکیده، مقدمه، پیشینه‌ها، یافته‌ها و نتیجه‌گیری تعریف شدند. به‌طور کلی در این پژوهش به دنبال پاسخ‌گویی به سؤالات اساسی زیر خواهیم بود:

۱.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت عنوان پژوهش رابطه وجود دارد؟

۲.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت چکیده پژوهش رابطه وجود دارد؟

۳.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقدمه پژوهش رابطه وجود دارد؟

۴.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت پیشینه‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

۵.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت یافته‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

۶.  تا چه میزان بین هم‌نویسندگی و کیفیت نتیجه‌گیری پژوهش رابطه وجود دارد؟

پیشینه پژوهش

پیشینه پژوهش در داخل

تاکنون پژوهش‌های اندکی در مورد وضعیت کیفی مقالات و نقش هم‌نویسندگی در کیفیت آنها در نشریات علمی و تخصصی کشور انجام شده است که در اینجا به چند نمونه اشاره خواهد شد.

ولایی و همکاران (1385) در پژوهش خود به بررسی کمی و کیفی مقالات مجله علمی-پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران پرداخته‌اند. تحقیق به روش توصیفی و با نمونه‌گیری سرشماری انجام شد. شماره‌های 1 تا 47 مجله مربوط به سال‌های 1371 تا تابستان 1384 برای مقایسه در سه بخش بررسی شدند. شاخص‌های مورد بررسی شامل سال و شماره مجله، نوع طراحی و رعایت اصول مهم مقاله‌نویسی در بخش‌های مختلف شامل: عنوان، خلاصه (مکان و زمان تحقیق، گزارش P value، تفاوت‌ها و استنتاج مرتبط با کار)، مقدمه (لزوم شروع‌شدن مقدمه با تعریف مشکل، ذکر تضاد یا کاستی مطالعات گذشته و ذکر هدف و مکان مطالعه در آخر مقدمه)، مواد روش‌ها (ذکر نوع مطالعه، معرفی آمار و تکرارپذیری کار)، یافته‌ها (نحوه ارائه یافته‌ها ) و نحوه استفاده از جدول و نمودار و همچنین استفاده از آمار مجاز)، بحث (لزوم شروع بحث با یافته‌های اصلی و پرهیز از تکرار بی‌مورد و یا تکرار یافته‌ها) و منابع (با توجه به سیستم ونکوور) بود. همچنین، تعداد نویسندگان، محل کار نویسندگان، محل کار نویسنده اول، تعداد کلمات کلیدی، همکاری متخصص آمار، فاصله زمانی انجام کار تا چاپ مقاله، استخراج و ثبت شد. نتایج پژوهش آنها نشان دادند که سیر تکاملی مقالات چاپ‌شده در مجله به لحاظ تعداد و کیفیت پژوهش‌های انجام‌شده در مقالات اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مازندران و سایر دانشگاه‌ها محسوس است.

جانعلی‌زاده چوب‌بستی و اکملی (1387) در پژوهشی به بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر میزان همکاری اعضای هیئت علمی دانشگاه کردستان پرداخته‌اند. یافته‌های پژوهش نشان دادند که اعضای هیئت علمی با سابقۀ کاری بیشتر، به‌عنوان معرف میزان جامعه‌پذیری از میزان همکاری علمی پایین‌تری برخوردارند. اعضای هیئت علمی دارای سابقه کاری بیشتر، از انرژی عاطفی کمتری برخوردارند و کاهش انرژی عاطفی نیز میزان مشارکت فعالیت‌های علمی را کاهش می‌دهد.

رحیمی و فتاحی (1388) در پژوهشی به بررسی میزان تأثیر عوامل مؤثر بر همکاری علمی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد پرداخته‌اند. نتایج پژوهش آنها نشان دادند عواملی همچون فرهنگ مشارکت در جامعه، بودجۀ فعالیت‌های همکارانه، اعتماد متقابل میان افراد و نیز هدف‌ها و دیدگاه‌های مشترک میان افراد، تأثیر زیادتری بر میزان همکاری علمی از میان سایر عوامل دارند.

اکبرین و همکاران (1390) در پژوهش خود به ارزیابی روش‌شناسی مطالعات تجربی منتشرشده در مجله علمی-پژوهشی دانشکده دامپزشکی تهران در مدت 10 سال (سال‌های 1378-1387) پرداخته‌اند. این پژوهش به‌صورت مقطعی انجام گرفت. کیفیت مقالات مستخرج از مطالعات تجربی و کارآزمایی­های بالینی منتشرشده در مجله علمی- پژوهشی دانشکده دام‌پزشکی دانشگاه تهران از ابتدای سال 1378 تا پایان سال 1387 ارزیابی شد. مقالات بر اساس چک‌لیستی ساختاریافته مورد بررسی و مطالعه قرار گرفتند. در این چک‌لیست، اطلاعاتی همچون زمان انتشار، تعداد نویسندگان، موارد مورد بررسی، حجم نمونه، نوع طراحی، بررسی عنوان، اشاره به کورسازی، اشاره به تصادفی‌سازی، اشاره به معیارهای ورود، داشتن گروه شاهد، اشاره به معیارهای اخلاقی و اشاره به روش تجزیه و تحلیل آماری مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج پژوهش آنها نشان دادند که اگرچه طراحی و شیوه گزارش مطالعات تجربی مندرج در مجله روند رو به بهبودی را نشان می‌داد پیشنهاد می‌شود از یک دستورالعمل استاندارد به‌منظور بهبود کیفیت این مطالعات و تدوین مقالات استفاده شود.

گوهری و همکاران (1391) در پژوهش خود به تحلیل ساختار کیفیت مقالات علوم پزشکی طی سال‌های 1387-1381 پرداخته‌اند. در این پژوهش مقطعی انجام‌شده در سال 1389، از بین کلیه مقالات منتشرشده طی سال‌های 1381 تا 1387 در چهار مجله از مجلات وابسته به یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور که برابر با 1868 مقاله بوده است، تعداد 162 مقاله به روش طبقه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب گردیدند. برای گردآوری داده‌ها فرم ثبت اطلاعی برگرفته از پرسشنامه‌های استاندارد به کار گرفته شد. فرم گردآوری داده‌ها شامل بررسی بخش‌های چکیده (5 سؤال)، مواد روش‌ها (4 سؤال)، یافته‌ها (5 سؤال) و بحث و نتیجه‌گیری (2 سؤال) بوده است. نتایج پژوهش آنها نشان دادند که کیفیت کلی بخش‌های مختلف مقالات مطلوب نیست، ازاین‌رو به‌کارگیری متخصصان روش تحقیق و آمار در مطالعات مختلف پزشکی می‌تواند باعث ارتقای کیفیت مقالات این شاخه از علم شود.

حیدری و صفوی (1391) در پژوهشی به بررسی ضریب همکاری نویسندگان مقالات مجله پژوهش در پزشکی پرداختند نتایج پژوهش آنها نشان دادند که نویسندگان مقالات مجله پژوهش در پزشکی گرایش زیادی به همکاری گروهی داشته که این همکاری با گذشت زمان سیر صعودی داشته است.

آتش‌بسته، نورمحمدی و اسدی (1394) در پژوهشی به بررسی روند مشارکت و همکاری در تولید و ویرایش مقالات ویکی پدیای فارسی در بازه زمانی 2003 تا2012 پرداخته‌اند. نتایج پژوهش آنها نشان داده‌اند که همکاری مؤثر حاصل از حضور اقلیت مهم ویکی‌نویسان در ویکی پدیای فارسی بستگی به کیفیت گروه ویراستاری ناشی از سطوح دسترسی دارد.

عرفان‌منش و ارشدی (1394) در پژوهشی به بررسی شبکه هم‌نویسندگی مؤسسات در مقاله‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی طی سال‌های 1387 تا 1391 پرداخته‌اند. نتایج پژوهش آنها نشان دادند که بیشتر مقاله‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسیِ مورد بررسی (8/68 درصد) به‌صورت مشارکتی منتشر شده‌اند و (22/45) مشارکت میان دو پژوهشگر مهم‌ترین الگوی همکاری در مقاله‌های مذکور بوده است. همچنین همکاری بین‌سازمانی (4/63 درصد) بیشتر از سایر انواع مشارکت‌های علمی از سوی پژوهشگران علم اطلاعات و دانش‌شناسی کشور استفاده می‌شود.

پیشینه پژوهش در خارج

در خارج از کشور نیز تحقیقاتی در زمینه وضعیت کیفی مقالات و نقش هم‌نویسندگی در کیفیت آنها در نشریات علمی صورت گرفته است.

حریرچی، ملین و اعتماد[13] (2003) در پژوهشی به بررسی عوامل هم‌نویسندگی و الگوهای همکاری بین دانشمندان ایرانی و دانشمندان دیگر کشور‌های دنیا پرداخته‌اند. نتایج پژوهش آنها نشان دادند تمامی مقاله‌های مشترک، نتیجه طرح‌های تحقیقاتی مشترک نبوده‌اند. مهم‌ترین انگیزه‌های همکاری دانشمندان ایرانی با همتایان خارجی، استفاده از امکانات آزمایشگاهی، دسترسی به دانش آنها و افزایش اهمیت پژوهش مورد نظر بوده است. همچنین معتقدند که مهاجرت دانشمندان ایرانی، نقش مهمی در برقراری همکاری علمی و همچنین پیوند با جوامع بین‌المللی علمی و پژوهشی دارد.

هارا[14] و همکاران (2003) در پژوهشی به بررسی دیدگاه دانشمندان بر همکاری و عوامل مؤثر و عوامل نامؤثر بر آن پرداخته‌اند. نتایج پژوهش آنها به ایجاد چارچوبی در مورد انواع همکاری‌های انجام‌شده در میان این متخصصان همکاری مکمل و یکپارچه و نیز شناسایی عناصر دخیل در همکاری شامل سازش‌پذیری شخصی، ارتباط کاری، انگیزه‌ها و زیرساخت فنی-اجتماعی انجامید.

هی، جنگ و هانت[15] (2009) در پژوهشی به بررسی همکاری تحقیقاتی و خروجی پژوهش روی 65 تا از دانشمندان پزشکی دانشگاه نیوزلند پرداخته‌اند. در این پژوهش به بررسی تعداد استنادات مقالات 65 دانشمند مذکور پرداخته‌اند و کیفیت مقاله را بر اساس نقش همکاری این دانشمندان با همدیگر و تعداد استنادات مقالاتشان بررسی کردند. نتایج پژوهش آنها نشان دادند که هر دو همکاری درون‌دانشگاهی و همکاری بین‌المللی، به‌طور مثبت با کیفیت مقاله در ارتباط است. آنها معتقدند که همکاری‌های بین‌المللی مثبت منجر به خروجی تحقیقاتی آینده یک دانشمند مربوط است.

لمارچان[16] (2014) در پژوهشی به بررسی تجزیه و تحلیل داد‌ه‌های طولی جمع‌آوری‌شده یک گروه تحقیقاتی دولت دیجیتال در آمریکای شمالی پرداخته است. نتایج پژوهش نشان دادند که شبکه‌های اجتماعی در میان اعضاء به‌شدت تحت تأثیر تشکیل و بلوغ گروه پژوهشی، ارتباطات چهره به چهره، کمک مالی جهت اشتراک‌گذاری، روابط هم‌نویسندگی و روابط ارزیابی همکارانه در طول زمان در شبکه بوده است.

جمع‌بندی از مرور پیشینه

نتایج بررسی پیشینه‌ها نشان دادند که هم‌نویسندگی به یکی از موضوعات مهم در پژوهش تبدیل شده است و رشد دانش و به‌کارگیری فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی به اهمیت روزافزون آن می‌افزاید. همچنین، علت اصلی همکاری‌های علمی استفاده از امکانات و تجهیزات، افزایش کیفیت کار پژوهش و دسترسی به دانش همکاران بوده است. به‌عبارت‌دیگر عوامل مؤثر بر همکاری علمی شامل فرهنگ مشارکت در جامعه و بودجه فعالیت‌های همکارانه (رحیمی و فتاحی، 1388)، استفاده از امکانات آزمایشگاهی، دسترسی به دانش پژوهشگران همکار، ارتباط کاری و سازش‌پذیری (حریرچی، ملین و اعتماد،2003) بوده است. همچنین، از عوامل مهمی که در کاهش همکاری علمی مؤثر بوده است پایین‌بودن انرژی عاطفی در مشارکت فعالیت‌های علمی (جانعلی‌زاده چوب‌بستی و اکملی، 1387) می‌توان اشاره کرد. همچنین، شبکه‌های هم‌نویسندگی در تشکیل و بلوغ گروه پژوهشی، تسهیل کمک مالی جهت اشتراک‌گذاری و روابط هم‌نویسندگی (لمارچان، 2014) تأثیر داشته است.

روش‌شناسی پژوهش

این پژوهش از نظر هدف کاربردی است و به‌صورت مقطعی انجام شد. برای گردآوری داده‌ها از چک‌لیست محقق‌‌ساخته استفاده شده است.

جامعه آماری این پژوهش 640 مقاله از مجلات رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی که از سال 1388 تا 1394 منتشر شده‌اند می‌باشد که از مجلات تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی، فصلنامه مدیریت و پردازش اطلاعات و مطالعات کتابداری و اطلاع‌رسانی آستان قدس رضوی که از مجلات دارای رتبه علمی-پژوهشی محسوب می‌شوند که همگی آنها متعلق به رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی بودند انتخاب شدند تا مقالات آنها مورد بررسی قرار بگیرند.

این پژوهش طی دو مرحله انجام گردید. در مرحله اول، اطلاعات توصیفی هریک از مقالات بر اساس مؤلف اول، تعداد مؤلفان مقالاتی که نویسنده اول آنها استاد یا دانشجو بوده‌اند ثبت و بررسی شدند. همچنین اطلاعات توصیفی تعداد منابع فارسی و لاتین، نوع روش‌های استناددهی مقالات که در این پژوهش سه روش ای پی ای[17]، ترابیان[18] و ونکوور[19] مدنظر بوده، ثبت و بررسی شده است و در صورت داشتن هریک از آنها عدد 1 و در صورت نداشتن عدد صفر به آنها تعلق گرفت. در گام بعدی 240 عنوان مقاله که بیش از یک مؤلف داشت از بین کل مقالات مورد بررسی، به‌صورت تصادفی انتخاب شد که از بین آنها 150 مقاله به‌عنوان نمونه از طریق جدول مورگان و با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند و بر اساس چک‌لیست مورد نظر به آنها امتیاز 1 خیلی بد تا 5 خیلی خوب تعلق گرفته است.

در قسمت عنوان شاخص‌های گویایی، موجز‌بودن، بدون کلمات اختصاری بررسی شد. در قسمت چکیده دارابودن هدف، روش، یافته‌ها، نتیجه‌گیری و کفایت کلیدواژه‌ها بررسی شد. در قسمت مقدمه جامع‌بودن مقدمه و داشتن بیان مسئله بررسی شد. در قسمت پیشینه‌های پژوهش روزآمدی، کفایت پیشینه‌ها و تعداد استنادها مورد بررسی قرار گرفتند. در قسمت یافته‌ها تناسب شیوه ارائه یافته‌ها، گویابودن نمودار و کیفیت جدول‌ها بررسی شدند و در قسمت نتیجه‌گیری ذکر دیدگاه خود، عدم تکرار یافته‌ها و مقایسه با پیشینه‌ها بررسی شدند. لازم به ذکر است شاخص‌های هریک از پارامترها به‌صورت تجمیع‌شده مورد ارزیابی و بررسی قرار گرفته‌اند. همچنین، جهت بررسی روایی ابزار پژوهش از متون و نظر متخصصان حرفه استفاده شد.

یافته‌های پژوهش

اطلاعات جمع‌آوری‌شده و داده‌های مورد نظر در ارتباط با موضوع پژوهش با روش‌های آماری مورد تحلیل قرار گرفت تا از نتایج حاصله بهره‌برداری لازم صورت گیرد؛ بنابراین پژوهش حاضر داده‌های حاصله را از طریق آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار داده است. برای تجزیه و تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی برای فراوانی و درصد فراوانی متغیرها و از آمار استنباطی به‌منظور تعیین وجود یا عدم وجود رابطه بین متغیرها و برآورد و تعمیم نتایج به‌دست‌آمده از حجم نمونه به جامعه آماری از آزمون همبستگی پیرسون استفاده شد. در پایان، داده‌ها جهت تجزیه و تحلیل وارد نرم‌افزار آماری SPSS 16 شدند.

به‌این‌ترتیب، در این بخش به بررسی نتایج حاصل از تأثیر هم‌نویسندگی بر کیفیت اطلاعات که بر اساس چک‌لیست مورد بررسی قرار گرفتند می‌پردازیم. داده‌ها از طریق نرم‌افزارSPSS  مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند و جداول داده‌های آماری در دو سطح (الف) توصیفی و (ب) استنباطی ارائه خواهند شد.

یافته‌های توصیفی

سهم ده دانشگاه اول در انتشار مقاله طی سال‌های 1388 تا 1394 در نمودار 1 نشان داده شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 1. سهم ده دانشگاه اول در انتشار مقاله طی سال‌های 1388 تا 1394

با توجه به نمودار 1 به‌ترتیب دانشگاه تهران (9/25)، دانشگاه فردوسی مشهد (3/15)، دانشگاه علوم تحقیقات تهران (1/14) و دانشگاه اصفهان (8/11) بیشترین سهم را در انتشار مقاله طی سال‌های 1388 تا 1394 داشته‌اند.

میزان سهم فعالیت گروهی و انفرادی نویسندگان در تألیف مقاله در مجلات مورد نظر طی سال‌های 1388 تا 1394 در نمودار 2 بیان شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 2. میزان سهم فعالیت گروهی و انفرادی نویسندگان در انتشار مقاله

 

 

 

 

نمودار 2 بیانگر میزان فعالیت گروهی و انفرادی اساتید، دانشجویان و پژوهشگران مراکز دانشگاهی و علمی کشور طی دوره زمانی هفت ساله بین سال‌های 1388 تا 1394 می‌باشد. با توجه به نمودار میزان فعالیت دو نویسنده با 39/0 درصد و شش نویسنده با 1/0 درصد به‌ترتیب بیشترین و کمترین سهم همکاری را در تألیف مقاله داشته‌اند.

سهم اساتید دانشگاه‌ها در انتشار مقاله بر اساس تعداد هم‌نویسندگی در نمودار 3 نشان داده شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 3. سهم اساتید دانشگاه در انتشار مقاله بر اساس تعداد هم‌نویسندگی

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در نمودار 3 مشاهده می‌شود سهم اساتید دانشگاه در انتشار مقاله بر اساس تعداد نویسندگی به‌ترتیب یک‌نویسندگی با 7/60 درصد بیشترین سهم و پنج‌نویسندگی با 7/0 درصد کمترین سهم را داشته است. به‌عبارت‌دیگر، اساتید دانشگاه تمایل چندانی نسبت‌به افزایش سطوح تعداد همکاری و هم‌نویسندگی در تألیف مقاله نداشته‌اند.

سهم دانشجویان در انتشار مقاله بر اساس تعداد هم‌نویسندگی در نمودار 4 نشان داده شد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 4. سهم دانشجویان در انتشار مقاله بر اساس تعداد هم‌نویسندگی

 

 

 

 

 

 

نمودار 4 بیانگر این است که سهم دانشجویان در تألیف مقاله به‌صورت یک‌نویسندگی با 6/76 درصد بیشترین و به‌صورت چهار‌نویسندگی با 5/0 درصد کمترین بوده است. درواقع دانشجویان تمایل چندانی به هم‌نویسندگی در سطوح بالا ندارند و اکثراً تألیف انفرادی را به تألیف گروهی ترجیح می‌دهند.

نمودار 5 نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت عنوان مقاله را نشان می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 5. نسبت هریک از پارامترهای کیفیت عنوان مقاله

 

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در نمودار 5 مشاهده می‌شود نسبت هریک از پارامترهای کیفیت عنوان مقاله به‌ترتیب گویابودن عنوان با 7/35 درصد، موجزبودن با 1/33 درصد، و بدون کلمات اختصاری 2/31 درصد به‌ترتیب بیشترین تا کمترین بوده است. درواقع، قوی‌ترین شاخص کیفیت عنوان مقالات مربوط به رعایت گویایی عنوان بوده است که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است. همچنین، نویسندگان به شاخص‌های موجزبودن و بدون کلمات اختصاری نسبت‌به گویابودن عنوان توجه کمتری داشته‌اند.

نمودار 6 میزان منابع به‌کاررفته فارسی و لاتین در مقالات را نشان می‌دهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 6. میزان منابع به‌کاررفته فارسی و لاتین در مقالات

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار 6 گویای این مسئله است که بیشترین منابع به‌کاررفته از نوع فارسی با 1/50 درصد و منابع لاتین با 9/49 درصد بوده است. درواقع اکثر نویسندگان استفاده بیشتری از منابع فارسی نسبت‌به منابع لاتین کردند.

نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت چکیده در جدول 1 نشان داده شد.

 

 

 

 

جدول 1. نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت چکیده

شاخص‌های کیفیت چکیده

فراوانی

درصد

درصد معتبر

دارابودن هدف

659

1/14 درصد

5/19

دارابودن روش

633

2/14 درصد

6/19

دارابودن یافته‌ها

765

2/16 درصد

4/22

دارابودن نتیجه‌گیری

572

3/12 درصد

9/16

کفایت کلیدواژه‌ها

729

6/15 درصد

6/21

 

 

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در جدول 1 ملاحظه می‌شود شاخص دارابودن یافته‌ها 4/22 درصد بیشترین سهم و شاخص دارابودن نتیجه‌گیری 9/16 درصد کمترین سهم را در کیفیت کلیدواژه‌های مقالات داشته‌اند. درواقع، قوی‌ترین شاخص‌های کیفیت چکیده مقالات مربوط به رعایت دارابودن یافته‌ها و کفایت کلیدواژه‌ها بوده که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است و کمترین توجه مربوط به دارابودن نتیجه‌گیری در کلیدواژه‌ها بوده است.

نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت مقدمه مقالات در جدول 2 نشان داده شد.

 

 

جدول 2. نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت مقدمه مقالات

شاخص‌های کیفیت مقدمه

فراوانی

درصد

درصد معتبر

جامع‌بودن مقدمه

719

4/15 درصد

1/48 درصد

دارابودن بیان مسئله

776

6/16 درصد

9/51 درصد

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در جدول 2 ملاحظه می‌شود شاخص جامع‌بودن مقدمه 1/48 درصد و شاخص دارابودن بیان مسئله 9/51 درصد در مقالات رعایت شده است. قوی‌ترین شاخص رعایت‌شده در مقدمه مقالات مربوط به دارابودن بیان مسئله بوده است و توسط نویسندگان بیشتر مورد توجه بوده است.

نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت یافته‌های مقالات در جدول 3 نشان داده شد.

            جدول 3. نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت یافته‌های مقالات

شاخص‌های کیفیت یافته‌ها

فراوانی

درصد

درصد معتبر

تناسب شیوه ارائه یافته‌ها

565

9 درصد

6/35 درصد

گویابودن نمودار

418

1/12 درصد

3/26 درصد

کیفیت جدول‌ها

604

13 درصد

1/38 درصد

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در جدول 3 ملاحظه می‌شود شاخص کیفیت جدول‌ها 1/38 درصد، تناسب شیوه ارائه یافته‌ها 6/35 درصد و گویابودن نمودار 3/26 درصد بوده است. درواقع، قوی‌ترین شاخص‌های کیفیت یافته‌های مقالات مربوط به رعایت کیفیت جدول‌ها و تناسب شیوه ارائه یافته‌ها بوده است که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است و کمترین توجه مربوط به گویابودن نمودار در بخش یافته‌ها بوده است.

نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت نتیجه‌گیری مقالات در جدول 4 نشان داده شد.

جدول 4. نسبت هریک از شاخص‌های پارامتر کیفیت نتیجه‌گیری مقالات

شاخص‌های کیفیت نتیجه‌گیری

فراوانی

درصد

درصد معتبر

ذکر دیدگاه نویسنده

705

1/15 درصد

2/51 درصد

عدم تکرار یافته‌ها

358

7/7 درصد

26 درصد

مقایسه با پیشینه‌های قبلی

313

7/6 درصد

7/22 درصد

 

 

 

 

 

 

همان‌طور که در جدول 4 ملاحظه می‌شود شاخص ذکر دیدگاه نویسنده 2/51 درصد، عدم تکرار یافته‌ها 26 درصد و مقایسه با پیشینه‌های قبلی 7/22 درصد بوده است. درواقع، قوی‌ترین شاخص‌های کیفیت نتیجه‌گیری مقالات مربوط به رعایت ذکر دیدگاه نویسنده بوده است که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است و کمترین توجه مربوط به عدم تکرار یافته‌ها و مقایسه با پیشینه‌های قبلی در بخش نتیجه‌گیری بوده است.

یافته‌های استنباطی

در این بخش به تجزیه و تحلیل داده‌هایی که از طریق نمونه‌گیری بین مقالاتی که با هم‌نویسندگی تألیف شده‌اند پرداخته شده و نتایج آنها در جداول ذکر شدند و به سؤالات پژوهش پاسخ داده شد. تجزیه و تحلیل داده‌ها در دو بخش مجزا صورت گرفته است. بخش اول شامل نتایج همبستگی پیرسون بین مقالاتی که تعداد مؤلفان آنها بین دو و سه نفر بوده با کیفیت بخش‌های مقاله می‌باشد و بخش دوم نیز شامل نتایج همبستگی پیرسون بین مقالاتی که تعداد مؤلفان آنها بین چهار و پنج نفر بوده با کیفیت بخش‌های مقاله می‌باشد.

 

بخش اول: مقالات دارای دو الی سه نویسنده

پاسخ به سؤال اول پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت عنوان پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 5. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت عنوان                 

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت عنوان

آزمون آماری

05/0

ضریب همبستگی پیرسون

54/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

 

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 05/0 و سطح معناداری 54/0 می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک پذیرفته می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت عنوان وجود ندارد؛ بنابراین، می‌توان نتیجه گرفت با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت عنوان تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال دوم پژوهش. تا چه میزان بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت چکیدۀ پژوهش رابطه وجود دارد؟

   جدول 6. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت چکیده

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت چکیده

آزمون آماری

10/0

ضریب همبستگی پیرسون

20/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

 

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 10/0 و سطح معناداری برابر با 20/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت چکیده وجود ندارد؛ بنابراین، با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت چکیده تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال سوم پژوهش. تا چه میزان رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت مقدمۀ پژوهش وجود دارد؟

جدول 7. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت مقدمه

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت عنوان

آزمون آماری

12/0

ضریب همبستگی پیرسون

14/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

 

 

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 12/0 و سطح معناداری برابر با 14/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت عنوان وجود ندارد. به‌عبارت‌دیگر، با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت مقدمه تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال چهارم پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت پیشینه‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 8. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت پیشینه‌ها

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت پیشینه‌ها

آزمون آماری

۲۰۰.

ضریب همبستگی پیرسون

۰۱.‌‌۰

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 20/0 و سطح معناداری برابر با 01/0 می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک تأیید می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت پیشینه‌ها وجود دارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت پیشینه‌ها تغییر ایجاد می‌شود.

پاسخ به سؤال پنجم پژوهش. تا چه میزان بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت یافته‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 9. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت یافته‌ها

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت یافته‌ها

آزمون آماری

04/0

ضریب همبستگی پیرسون

55/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 04/0 و سطح معناداری برابر با 55/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت یافته‌ها وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت یافته‌ها تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال ششم پژوهش. تا چه میزان بین هم‌نویسندگی دو الی سه مؤلف و کیفیت نتیجه‌گیری پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 10. آزمون همبستگی پیرسون بین دو الی سه مؤلف و کیفیت نتیجه‌گیری

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت نتیجه‌گیری

آزمون آماری

18/0

ضریب همبستگی پیرسون

02/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 18/0 و سطح معناداری برابر با 02/0 می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک تأیید می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با دو الی سه مؤلف و کیفیت نتیجه‌‌گیری وجود دارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت نتیجه‌گیری تغییر ایجاد می‌شود.

بخش دوم: مقالات دارای چهار الی پنج ‌نویسنده

پاسخ به سؤال اول پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج‌ مؤلف و کیفیت عنوان پژوهش رابطه وجود دارد؟

       جدول 11. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج ‌مؤلف و کیفیت عنوان

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت عنوان

آزمون آماری

06/0

ضریب همبستگی پیرسون

40/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

 

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 06/0 و سطح معناداری 40/0 می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک پذیرفته می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج ‌مؤلف و کیفیت عنوان وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت عنوان تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال دوم پژوهش. تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج مؤلف و کیفیت چکیدۀ پژوهش رابطه وجود دارد؟

       جدول 12. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج مؤلف و کیفیت چکیده

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت چکیده

آزمون آماری

10/0

ضریب همبستگی پیرسون

20/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

 

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 10/0 و سطح معناداری برابر با 20/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با چهار الی پنج مؤلف و کیفیت چکیده وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت چکیده تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال سوم پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج مؤلف و کیفیت مقدمۀ پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 13. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج مؤلف و کیفیت مقدمه

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت عنوان

آزمون آماری

12/0

ضریب همبستگی پیرسون

14/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 12/0 و سطح معناداری برابر با 14/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با چهار الی پنج مؤلف و کیفیت عنوان وجود ندارد. به‌عبارت‌دیگر، با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت مقدمه تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال چهارم پژوهش. تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج مؤلف و کیفیت پیشینه‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 14. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج مؤلف و کیفیت پیشینه‌ها

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت پیشینه‌ها

آزمون آماری

۲۰۰.

ضریب همبستگی پیرسون

۰۱.‌‌‌۰

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

 

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 20/0 و سطح معناداری برابر با 01/0 می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک تأیید می‌شود یعنی رابطه ضعیفی بین هم‌نویسندگی با چهار الی پنج مؤلف و کیفیت پیشینه‌ها وجود دارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت پیشینه‌ها تغییر ایجاد می‌شود.

پاسخ به سؤال پنجم پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج مؤلف و کیفیت یافته‌های پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 15. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج مؤلف و کیفیت یافته‌ها

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت یافته‌ها

آزمون آماری

04/0

ضریب همبستگی پیرسون

55/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 04/0 و سطح معناداری برابر با 55/0 می‌باشد فرض صفر تأیید و فرض یک رد می‌شود یعنی رابطه معناداری بین هم‌نویسندگی با چهار الی پنج مؤلف و کیفیت یافته‌ها وجود ندارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت یافته‌ها تغییری ایجاد نمی‌شود.

پاسخ به سؤال ششم پژوهش تا چه میزان بین هم‌نویسندگی چهار الی پنج مؤلف و کیفیت نتیجه‌گیری پژوهش رابطه وجود دارد؟

جدول 16. آزمون همبستگی پیرسون بین چهار الی پنج مؤلف و کیفیت نتیجه‌گیری

دو الی سه‌نویسندگی و کیفیت نتیجه‌گیری

آزمون آماری

18/0

ضریب همبستگی پیرسون

02/0

سطح معناداری

116

تعداد معتبر

با توجه به نتایجی که از آزمون همبستگی پیرسون حاصل شده است و ازآنجایی‌که ضریب همبستگی برابر با 18/0 درصد و سطح معناداری برابر با 02/0 درصد می‌باشد فرض صفر رد و فرض یک تأیید می‌شود یعنی رابطه خیلی ضعیفی بین هم‌نویسندگی با چهار الی پنج مؤلف و کیفیت نتیجه‌گیری وجود دارد؛ بنابراین می‌توان نتیجه گرفت که با افزایش تعداد مؤلف در کیفیت نتیجه‌گیری تغییر ایجاد می‌شود.

بحث و نتیجه‌گیری

هدف این پژوهش بررسی تأثیر هم‌نویسندگی بر کیفیت اطلاعات در مجلات فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، فصلنامه مدیریت و پردازش اطلاعات، پژوهشنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاهی طی سال‌های 1388 تا 1394 بوده است. جمع‌بندی داده‌های توصیفی حاصل از نمونه حاکی از آن است که پر تولیدترین دانشگاه‌ها در سال‌های مورد مطالعه به‌ترتیب تهران، فردوسی مشهد، علوم تحقیقات تهران و دانشگاه اصفهان بوده‌اند. بیشترین سهم هم‌نویسندگی در بین مقالات منتشرشده به‌ترتیب از نوع دو‌نویسندگی 39 درصد، یک‌نویسندگی 1/27 درصد و سه‌نویسندگی 4/26 درصد بوده است و کمترین نوع هم‌نویسندگی از نوع شش‌نویسندگی با 1 درصد بوده است که این مسئله می‌تواند بیانگر علاقه پژوهشگران به نوشتن مقاله به‌صورت انفرادی یا حداکثر در گروه دونفره باشد. همچنین هم‌نویسندگی بین اساتید نیز بیشتر از نوع یک‌نویسندگی با 7/60 درصد بوده است و کمترین نوع هم‌نویسندگی از نوع شش‌نویسندگی با 7/0 درصد بوده است. به بیان دیگر، اعضای هیئت علمی تمایلی زیادی نسبت‌به خودتألیفی و تمایل کمتری نسبت‌به هم‌نویسندگی در سطوح بالا دارند. همچنین، بیشترین سهم نویسندگی در بین دانشجویان از نوع خودتألیفی با 6/76 درصد بوده است و کمترین نوع هم‌نویسندگی بین آنها از نوع چهار‌نویسندگی با 5/0 درصد همکاری بوده است. به بیان دیگر دانشجویان نیز مانند اعضای هیئت علمی، علاقه‌مند به کار انفرادی هستند که این می‌تواند نشانه ضعف همکاری علمی در رشته علم اطلاعات و دانش‌شناسی باشد. بیشترین منابع به‌کاررفته در این مقالات از نوع فارسی با 1/50 درصد و منابع لاتین با 9/49 درصد بوده است. روش استناددهی ای پی ای با 8/96 درصد بالاترین نوع استناددهی در مقالاتی که طی سال‌های 1388 تا 1394 منتشر شده‌اند بوده است و روش‌های ترابیان با 7/1 درصد و ونکوور با 6/1 درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند. در بخش کیفیت عنوان، قوی‌ترین شاخص مربوط به رعایت گویایی عنوان با 7/35 درصد بوده است که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است. همچنین، نویسندگان به شاخص‌های موجزبودن با 1/31 درصد و بدون کلمات اختصاری با 2/31 درصد نسبت‌به گویابودن عنوان توجه کمتری داشته‌اند. در بخش کیفیت چکیده مقالات، قوی‌ترین شاخص‌ها مربوط به دارابودن یافته‌ها با 4/22 درصد و کفایت کلیدواژه‌ها با 6/21 درصد بوده است که بیشترین سهم رعایت را در این بخش داشته‌اند و ضعیف‌ترین شاخص مربوط به دارابودن نتیجه‌گیری با 9/16 درصد بوده است. در بخش کیفیت مقدمه قوی‌ترین شاخص مربوط به دارابودن بیان مسئله با 9/51 درصد بوده است و شاخص جامع‌بودن مقدمه با 1/48 درصد در گام بعدی قرار گرفته است. در بخش یافته‌های مقالات، قوی‌ترین شاخص‌ها مربوط به کیفیت جدول‌ها با 1/38 درصد و تناسب شیوه ارائه یافته‌ها با 6/35 درصد بوده است که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است و ضعیف‌ترین شاخص بخش یافته‌ها مربوط به گویا‌بودن نمودار با 3/26 درصد بوده است. در بخش کیفیت نتیجه‌گیری قوی‌ترین شاخص که بیشترین توجه را از جانب نویسندگان داشته است مربوط به ذکر دیدگاه نویسنده با 2/51 درصد بوده است و ضعیف‌ترین شاخص‌ها مربوط به عدم تکرار یافته‌ها با 26 درصد و مقایسه با پیشینه‌های قبلی با 7/22 درصد بوده است.

یافته‌ها نشان دادند، بین هم‌نویسندگی و کیفیت بخش‌های مختلف هم‌نویسندگی تنها در بخش‌های پیشینه با 20/0 درصد و نتیجه‌گیری با 18/0 همبستگی وجود دارد. دلیل این امر می‌تواند دسترسی هرکدام از نویسنده‌ها به منابع و پیشینه‌های بیشتر باشد که در اختیار پژوهش قرار می‌دهند و همچنین دخل و تصرف نویسنده‌ها در بخش نتیجه‌گیری نیز امکان‌پذیر است؛ زیرا معمولاً نویسنده‌ها تلاش می‌کنند در قسمت نتیجه‌گیری مشارکت داشته باشند. جدای از این دو قسمت، در بخش‌های عنوان، چکیده، مقدمه، یافته‌ها مبنی بر اینکه مقالات مورد بررسی در وضعیت مناسبی قرار ندارند همبستگی وجود نداشته است. قسمت عنوان یکی از مهم‌ترین بخش‌های یک مقاله است. ولایی و همکاران (1385) معتقدند عنوان مقاله پرخواننده‌ترین قسمت مقاله در مجلات دنیاست و آن را به تابلوی یک مغازه تشبیه نموده‌اند که باید نمایانگر کالای عرضه‌شده باشد. بخش چکیده یکی از بخش‌های مهم یک مقاله است که بیشترین خواننده را دارد. به خاطر اینکه چکیده در بازیابی اطلاعات نقش اساسی دارد باید طوری تنظیم شود تا دربرگیرنده تمام نکات مهم مقاله از قبیل دارا‌بودن هدف، دارابودن روش، دارابودن یافته‌ها، دارابودن نتیجه‌گیری و کفایت و کیفیت کلیدواژه باشد. با توجه به بررسی داده‌های توصیفی، قوی‌ترین بخش مورد توجه، مربوط به بخش‌های دارابودن یافته‌ها و کیفیت کلیدواژه‌ها بوده است که بیشترین سهم رعایت را از سوی نویسندگان داشته‌اند و ضعیف‌ترین بخش هم مربوط به دارابودن نتیجه‌گیری بوده است که در چکیده مقالات مورد بررسی کمتر رعایت شده‌اند که ممکن است به خط‌مشی خود مجلات مرتبط باشد.

بخش مقدمه اصولاً با این هدف نوشته می‌شود که برای خواننده لزوم انجام آن تحقیق را توجیه کند چنانچه خوب تنظیم نشود ممکن است تحریریه مجله قانع نشوند که چرا باید مقاله چاپ شود (ولایی و همکاران، 1385). مقدمه باید خیلی صریح و بدون متن طولانی و زائد نوشته شود تا خواننده را دچار دل‌زدگی و خستگی نکند. در این پژوهش رابطه‌ای بین هم‌نویسندگی و کیفیت مقدمه وجود نداشته است. همچنین، نتیجه پژوهش شیبانی‌نیا و همکاران نشان داد که ضعیف‌ترین قسمت مقالات منتشرشده، نگارش مقدمه مقاله بوده است به‌طوری که در 67 درصد موارد به‌طور صحیح نوشته نبوده است که با پژوهش حاضر همخوانی داشته است. ولایی و همکاران در بررسی 182 مقاله مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران که طی سال‌های 1380 تا 1384 منتشر گردید، مقدمه نادرست را به میزان 3/63 درصد، مشخص‌کردن هدف تحقیق با قید زمان و مکان تحقیق را در 4/56 درصد و نیز عدم توجیه انتشار مقالات را در 98 درصد موارد گزارش کردند.

بخش یافته‌های تحقیق یکی از مهم‌ترین بخش‌های مقاله است که نتایج پژوهش و تجزیه و تحلیل داده‌ها در این بخش گزارش می‌شود. در پژوهش حاضر برای بررسی کیفیت مقالات شاخص‌هایی همچون کیفیت جدول، گویابودن نمودار و تناسب شیوۀ ارائه یافته‌ها مورد بررسی قرار گرفتند که در بررسی داده‌های توصیفی این بخش، قوی‌ترین شاخص‌ها مربوط به کیفیت جدول‌ها و شیوه ارائه یافته‌ها و ضعیف‌ترین بخش نیز مربوط به گویابودن نمودار گزارش شده‌اند. همچنین نتایج همبستگی پیرسون نشان دادند که بین هم‌نویسندگی چه در سطح دو الی سه نویسنده و چهار الی پنج نویسنده و کیفیت یافته‌های پژوهش رابطه معناداری وجود ندارد. نتایج این تحقیق با نتایج  شیبانی‌نیا و همکاران (1388) همسو بوده است. نتایج تحقیق آنها نشان دادند که ضعیف‌ترین قسمت مقالات منتشرشده، ناصحیح‌بودن نگارش یافته‌های مقالات بوده است. همچنین نتایج این بخش از پژوهش با پژوهش ولایی و همکاران (1385) همخوانی نداشته است. در پژوهش آنها، بخش یافته‌ها از کم‌مشکل‌ترین قسمت‌های مقاله بوده است.

قسمت نتیجه‌گیری درواقع قسمت کارشناسی و تخصصی مقاله است. ساختار اصلی آن با شروع از یافته اصلی، پردازش علل و مکانیسم‌ها و توجیهات این یافته و مقایسه آن با یافته‌های دیگران است (گوهری و همکاران، 1385). در این مقاله قوی‌ترین بخش نتیجه‌گیری مربوط به ذکر دیدگاه نویسنده بوده که بیشترین توجه را از سوی نویسندگان داشته است. از خطاهای رایج در این بخش، تکرار مجدد یافته‌ها و عدم مقایسه با پژوهش‌های مرتبط بوده است که با نتایج پژوهش ولایی و همکاران (1385) همسو بوده است.

این آمار نشان می‌دهد که در مجلات مورد نظر با افزایش تعداد نویسندگان و همکاری در تألیف، کیفیت بخش‌های مقاله تغییری نکرده است. همچنین نتایج این پژوهش نشان دادند که مقالاتی که به‌وسیله همکاری در سطح پایین و سطح بالا تألیف می‌شوند از نظر کیفیت با هم برابرند. به‌عبارت‌دیگر مقالاتی که توسط چند نفر تألیف می‌شوند از کیفیت بیشتری نسبت به مقالاتی که به‌صورت تکی یا دونفره تألیف می‌شوند برخوردار نیستند. از سوی دیگر، نتایج پژوهش انجام‌شده توسط های هی، جنگ و هانت (2009) نشان دادند که بین هم‌نویسندگی و میزان استناد به مقالات رابطه معناداری وجود دارد، به‌عبارت‌دیگر، مقالاتی که توسط نویسندگان بیشتری تألیف می‌شوند، شانس بیشتری برای جذب استناد برخوردار هستند. در کنار هم قراردادن این دو یافته نشان می‌دهند که هرچند الزاماً، هم‌نویسندگی (در محدوده مقالات بررسی‌شده) به ارتقای کیفیت مقاله کمک نمی‌کند اما موجب افزایش استناد به آن می‌شود. ازآنجایی‌که نویسندگان مقالات معمولاً مقاله‌ها را در بخش سوابق علمی خود و همچنین وب‌سایت مؤسسه مربوط به خود قید می‌کنند و در فرصت‌های مختلف به تبلیغ نوشتارهای خود می‌پردازند، لذا امکان مشاهده‌پذیری آنها و به‌تبع آن امکان استناد به آنها افزایش می‌یابد. اما به نظر می‌رسد دلیل اصلی همکاری نه جذب استناد بلکه ارتقای کیفیت مقاله درنتیجه تبادل افکار، تجربیات و امکانات می‌باشد. بر اساس یافته‌های این مقاله چنین نتیجه‌ای از همکاری در نویسندگی حاصل نشده است. مطالعه حاضر نشان داد که کیفیت کلی بخش‌های مختلف مقالات مطلوب نیست. افزایش تعداد مجلات و درنتیجه تعداد مقالات هدف نهایی نیست، بلکه هدف دارابودن مقالات باکیفیتی است که از نظر محتوا سبب گسترش واقعی مرزهای دانش و توسعه علم در کشور شوند. همچنین با افزایش کیفیت مقالات، نویسندگان تمایل بیشتری برای استناد به مقالات داخلی نشان خواهند داد که خود می‌تواند عاملی برای رشد مضاعف کیفی مقالات شود (گوهری و همکاران، 1391). نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که چنانچه قصد از همکاری ارتقای کیفیت باشد باید آسیب‌شناسی‌های بیشتری در این زمینه انجام شوند تا مشخص شود که چرا افزایش تعداد نویسنده‌ها الزاماً به افزایش کیفیت مقاله نمی‌انجامد. درحالی‌که بر اساس یافته‌های پیشین، افزایش تعداد نویسنده‌ها به افزایش تعداد استناد کمک می‌کند. بررسی دقیق این مسئله می‌تواند راهکارهای دقیق‌تری پیش روی سیاست‌گذاری علم و فناوری قرار دهد.

پیشنهادهای اجرایی پژوهش‌

۱.  از آنجایی که مقالات تألیف شده توسط چند نفر الزاماً از کیفیت بیشتری نسبت به مقالاتی که به‌صورت تکی یا دونفره تألیف می‌شوند برخوردار نیستند، لذا باید به سایر مقوله‌های مرتبط با کیفیت در مقالات توجه شود.

۲.  اگرچه مقالات حاصل از هم‌تألیفی الزاماً از کیفیت بیشتری نسبت به مقالات تک‌نویسنده برخوردار نیستند، اما از آنجایی که تحقیقات نشان می‌دهد مقالات چندنویسنده‌ای از شانس بیشتری برای دریافت استناد برخوردارند، لازم است با تدوین سیاست‌های تشویقی، تقویت این نوع مقالات در دستور کار قرار گیرند



[1] . Lakhoo

[2] . Co-Authership

[3] . Hudson

[4] . Hart

[5] . Katz & Martin

[6] . Interdisciplinary

[7] . Melin

[8] . Persson

[9] . Beaver

[10] . Productivity

[11] . Zuckerman

[12] . He, Geng, Hunt

[13] . Harirchi, Melin, Etemad

[14] . Hara, N

[15] . He, Geng & Hunt

[16] . Lemarchand

[17] . APA

[18] . Torabian

[19] . Vancover

آتش‌بسته، منیر؛ نورمحمدی، حمزه‌علی؛ اسدی، سعید (1394). مشارکت و همکاری علمی در ویکی پدیای فارسی. تعامل انسان و اطلاعات، شماره 4، صفحات 292 تا 304.

آشوری، ندا (1383). آشنایی با برنامه‌ها و نهادهای ارزیابی پژوهش. تازه‌های علوم شناختی، سال 6، شماره 1 و 2.

احمدی، حمید؛ عصاره، فریده و سهیلی، فرامرز (1392). همکاری علمی، زمینه‌ساز شبکه هم‌نویسندگی: مطالعه موردی. روابط هم‌نویسندگی مجتبی شمسی‌پور در حوزه شیمی، رهیافت، شماره 54.

احمدی، علی و سوری، حمید (1393). رهنمودهای اساسی و مرتبط با بهبود کیفیت متدولوژی مقالات علوم پزشکی: مروری نظام‌مند برای راهنمایی نویسندگان و داوران مقالات. مجله علوم پزشکی شهر کرد، دوره 16، شماره 6، صفحات 162-154.

اکبرین، حسام‌الدین؛ باهنر، علیرضا؛ نکویی جهرمی، امیدعلی و شریفی، حمید (1390). ارزیابی روش‌شناسی مطالعات تجربی منتشرشده در مجله علمی-پژوهشی دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران در مدت 10 سال (1387-1378). مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، دوره 7، شماره 1، صفحات 6-1

حسن‌زاده، محمد؛ خدادوست، رضا و زندیان، فاطمه (1391). بررسی شاخص‌های هم‌نویسندگی، مرکزیت و چاله‌های ساختاری پژوهشگران نانوفناوری ایران نمایه‌شده در نمایه استنادی علوم (1991-2011)، پژوهشنامه پردازش و مدیریت اطلاعات، دوره 28، شماره 1، صفحات 223 تا 250.

حیدری، معصومه و صفوی، زینب (1391). ضریب همکاری گروهی نویسندگان مقالات مجله پژوهش در پزشکی. مجله پژوهش در پزشکی، دوره 36، شماره 2، صفحات 109 تا 113.

جانعلی‌زاده چوب‌بستی، حیدر و اکملی، ماکوان (1387). عوامل اجتماعی مؤثر بر میزان همکاری اعضای هیئت علمی (مطالعه موردی دانشگاه کردستان)، راهبرد فرهنگ، دوره اول، شماره 2، صفحات 103 تا 122.

رحیمی، ماریه و فتاحی، رحمت‌الله (1388). بررسی میزان عوامل مؤثر بر همکاری علمی از دیدگاه اعضای هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، کتابداری و اطلاع‌رسانی، شماره 45.

داورپناه، محمدرضا و آدمیان، رضا (1391). بررسی اثر میزان توسعه‌یافتگی کشورها بر اساس رؤیت‌پذیری مقالات هم‌تألیفی. پژوهش‌نامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، دوره دوم، شماره 2، صفحات 149 تا 170.

عرفان‌منش، محمدامین و ارشدی، هما (1394). شبکه هم‌نویسندگی مؤسسات در مقاله‌های علم اطلاعات و دانش‌شناسی ایران. تحقیقات کتابداری و اطلاع‌رسانی، دوره 49، شماره 1، صفحات 79 تا 99.

علاقبندراد، جواد (1383). روند پژوهش و متغیرها. تازه‌های علوم شناختی، سال 6، شماره 1 و 2

طالبی، محمد (1379). سیمای همکاری علمی مراکز تحقیقاتی داخل کشور با هم و با مراکز تحقیقاتی خارج از کشور از دریچه SCI 1، رهیافت، شماره 21، صفحات 112 تا 118.

طباطبایی، سید حمیدرضا و فاضل‌زاده، امید (1388). رعایت اصول صحیح مقاله‌نویسی در مقالات چاپ‌شده توسط اعضای هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز طی سال‌های 1381 تا 1386، مجله تخصصی اپیدمیولوژی ایران، دوره 5، شماره 2: صفحات 34-28.

گوهری، محمدرضا؛ صالحی، مسعود؛ وهابی، نسیم و بذرافشان، اعظم (1391). تحلیل ساختار کیفیت مقالات علوم پزشکی طی سال‌های 1387-1381، مجله دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران (پیاورد سلامت) دوره 6، شماره 1، صص 88-79

ولایی، ناصر؛ کوثریان، مهرنوش؛ نصیری، ابراهیم و موسوی، سید فاطمه (1385). بررسی کمی و کیفی مقالات مجله علمی-پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران (نامه) از شماره 47-1 تابستان 1384، مجله علوم پزشکی مازندران دور شانزدهم، شماره 52، صص 139-131.

He, Z. L., Geng, X. S., & Campbell-Hunt, C. (2009). Research collaboration and research output: A longitudinal study of 65 biomedical scientists in a New Zealand university. Research policy, 38(2), 306-317.

Lee, S., & Bozeman, B. (2005). The impact of research collaboration on scientific productivity. Social studies of science, 35(5), 673-702.

Chang, M. H; Harrington, J. E. (2005). “Discovery and diffusion of knowledge in an endogenous social network”. merican Journal of Sociology, 110, pp.

Katz, J. S., & Martin, B. R. (1997). What is research collaboration?.Research policy, 26(1), 1-18.

Hara, N., Solomon, P., Kim, S., & Sonnenwald, D. H. (2003). An emerging view of scientific collaboration: Scientists' perspectives on factors that impact collaboration. Journal of the American Society for Information Science and Technology, 54, 952–965.

Hudson, J., 1996, “Trends in multi-authored papers in economics”, The Journal of Economic Perspectives,10(3), pp. 153-158.

Price, Derek J. de Solla & Donald Beaver (1966) ‘Collaboration in an Invisible College’, American Psychologist 21: 1011–18

Zuckerman, Harriet (1967) ‘Nobel Laureates in Science: Patterns of Productivity, Collaboration, and Authorship’, American Sociological Review 32(3): 391–403.

Hart, Richard L. (2000). Co-authorship in the academic library literature: survey of attitudes and behaviors. Journal of Academic Librarianship, 26 (5), 339-345.

Harirchi, G., Melin, G., & Etemad, S. (2007). An exploratory study of the feature of Iranian co-authorships in biology, chemistry and physics.Scientometrics, 72(1), 11-24.

Lemarchand, G. A. (2012). The long-term dynamics of co-authorship scientific networks: Iberoamerican countries (1973–2010). Research Policy,41(2), 291-305.

Nasir, A. A., & Lakhoo, K. (2013). Evaluation of clinical research reporting in African Journal of Paediatric Surgery. African Journal of Paediatric Surgery, 10(1), 13.