سنجش تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های کتابخانه‌های دانشگاه‌های تابع وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در شهر تهران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شاهد

2 دانشیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شاهد

3 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شاهد

چکیده

هدف: امروزه وب، اصلی‌ترین ابزار دسترسی و اشاعه اطلاعات به‌شمارمی‌رود و کتابخانه‌های دانشگاهی با عرضه خدمات خود از طریق وبگاه کتابخانه، موجبات رشد هر چه بیشتر خود و کاربران را فراهم‌می‌سازند؛ ازسوی‌دیگر، یکی از اولین دغدغه‌های ناشران وب‌سایت‌ها دستیابی به رتبه‌های برتر در میان وب‌سایت‌های مشابه و هم‌موضوع است؛ بدین منظور، همواره سیاهه‌ای از عناوین، کلیدواژه‌ها و توصیف‌هایی که احتمال‌دارد رتبه‌های برتر را کسب‌کنند، تهیه و در طراحی صفحات لحاظ‌می‌شوند. به‌منظور بازیابی موفق اطلاعات در وب‌سایت‌ها بررسی میزان تراکم کلمات کلیدی، یکی از عوامل اصلی به‌شمارمی‌آید. این پژوهش به‌دنبال پاسخ‌دادن به این مسئله است که «کتابخانه­های دانشگاه­های ایران تا چه اندازه و چگونه از کلمات کلیدی در طراحی وبگاه‌های خود استفاده‌می­کنند؟».
                           
روش‌شناسی: پژوهش حاضر به شیوه تحلیل محتوا انجام‌شده‌است. جامعة پژوهش، پانزده وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های تابع وزرات علوم، تحقیقات و فناوری شهر تهران را شامل می‌شود. نرم‌افزار تحلیل‌گر تراکم کلمات کلیدی، گردآوری داده‌ها را انجام‌داده‌است.
                           
یافته‌ها: نتایج تحقیق نشان‌می­دهند که درمجموع، هیچ‌یک از کتابخانه­های دانشگاهی مورد مطالعه، در وب‌سایت خود از کلمات کلیدی مناسب استفاده‌نکرده‌اند؛ دراین‌میان، وب‌سایت کتابخانة مرکزی دانشگاه تهران به دلیل استفاده از کلمات کلیدی پربسامد و مرتبط در ابربرچسب‌های اصلی، توانسته‌است میزان رؤیت‌پذیری بالایی را کسب‌کند؛ همچنین در رتبه‌بندی وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی، دانشگاه تهران در موتور جستجوی گوگل، رتبه‌ای بالا را به خود اختصاص‌داده‌است.
                           
نتیجه‌گیری: تحلیل نتایج، بیانگر این امر است که استفاده از تراکم کلمات کلیدی و همچنین، توجه به اهمیت برچسب‌ها در وب‌سایت‌ها، می‌تواند نقشی مهم را در بالابردن رتبه سایت و افزایش رؤیت سایت ایفاکند که [این امر]، باعث تحقق بازیابی موفق کتابخانه‌های دانشگاهی می‌شود.

کلیدواژه‌ها


از دهه 1990 میلادی که اینترنت و وب جهان‌گستر، سرعتی بیشتر یافت، نتایج بسیاری از فرایندها و برون‌دادهای علمی- پژوهشی و فعالیت‌های دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی و پژوهشی در وب‌سایتشان منتشرشده، فرصتی برای تبادل اطلاعات فراهم‌آمده‌است. تعداد زیاد کاربران، محیط کاربری، محتوای وب و روند روزافزون موارد یادشده، ازجمله دلایل افزایش توجه علمی به اینترنت، مطرح شده‌اند (مسگرپور، 1388)؛ برای نمونه زمانی‌که شخصی در حال جستجو در یک موتور جستجو مانند گوگل است، گوگل تمام صفحاتی را که موضوع آنها با عبارتی که کاربر جستجوکرده، مرتبط باشد، فهرست‌می‌کند؛ اما اینکه «چه صفحاتی از کدام سایت‌ها در صدر نتایج جستجو قرارمی‌گیرند؟»، به عواملی مختلف بستگی‌دارد؛ یکی از عوامل، تراکم کلمات کلیدی[1] است که نشانگر درصد دفعاتی است که کلیدواژه یا عبارت در مقایسه با کل کلمات یک صفحه در صفحه وب ظاهر می‌شود؛ بنابراین باید متن سایت به تعداد منطقی، کلمات کلیدی داشته‌باشد؛ برای این منظور، لازم است متن سایت به‌گونه‌ای تنظیم‌شود که نسبت کلمات کلیدی به کل کلمات موجود در متن، قابل‌توجه باشد (شعبان‌زاده و موسوی چلک، 1385).

وب‌سایت‌های دانشگاهی در امور آموزشی و پژوهشی، بسیار اهمیت‌دارند و وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی این مؤسسه­ها نیز به‌طور تقریبی، بیشترین حجم اطلاعات را در خود جای‌می‌دهند؛ بنابراین، دانستن وضعیت این وب‌سایت‌ها از نظر تراکم کلمات کلیدی برای رتبه‌بندی  این سایت‌ها مهم است. به‌رغم مطالعاتی متنوع که درزمینه طراحی وبگاه‌های کتابخانه­ای صورت‌گرفته‌اند، پژوهشی که به‌صورت خاص، وضعیت استفاده از کلمات کلیدی را در این وبگاه‌ها در ایران بررسی‌کند، مشاهده‌نشد؛ بنابراین، تحقیق حاضر به‌دنبال پاسخ‌دادن به این پرسش است که «وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاهی دولتی شهر تهران تا چه میزان از کلمات کلیدی بهره‌گرفته‌اند و نیز تراکم و توزیع آنها چگونه است؟»؛ هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاه‌های تابع وزارت علوم شهر تهران است و به پرسش­های زیر پاسخ‌داده‌خواهدشد:

1. توزیع کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران چگونه است؟

2. پربسامدترین کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران کدام‌اند؟

3. رتبه‌بندی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران براساس تراکم کلمات کلیدی چگونه است؟

4. جایگاه کلمات کلیدی در برچسب‌های وب‌سایت‌ها چگونه است؟

پیشینه پژوهش

تحقیق‌هایی متنوع، روی طراحی وبگاه‌های کتابخانه­ای صورت‌گرفته‌اند اما درخصوص تأثیر استفاده از کلمات کلیدی بر رؤیت­پذیری این سایت‌ها کارهایی محدود مشاهده‌می­شوند. چو (2001) در پژوهشی، پیوندهای دریافتی دوازده وب‏سایت مربوط به دانشکده‌های کتابداری مورد تأیید انجمن کتابداران آمریکا را تحلیل‌کرد. او با استفاده از روش دسته‌بندی خوشه‌ای و مقیاس چندبعدی، وضعیت پیوندهای این دوازده وب‏سایت را بررسی‌کرده‌است؛ یکی از یافته‌های پژوهش او، این است که قراردادن مطالبی در موضوع‌های گوناگون و گسترده، باعث رؤیت و جذب پیوند بیشتر به سایت می‌شود؛ همچنین، وی بیان‌می‌کند که وب‌سنجی، شیوه‌ای را برای ارزیابی و سنجش ارائه‌می‌دهد که در کتاب‌سنجی وجودندارد. او عقیده‌دارد، پژوهش‌های وب‌سنجی باید بادقت صورت‌گیرند؛ زیرا هم منبع داده‌ها (داده‌های مبتنی‌بر وب) و هم ابزار گردآوری داده‌ها (موتورهای کاوش وبی) نواقصی آشکار دارند.

عصاره (2003) در مقاله‌ای با عنوان «نقشه‌نمایی ساختار وب‏سایت‌های دانشکده‌های علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی: استفاده از مقیاس خوشه‌ای و چندبعدی» با استفاده از شیوه‌های وب‌سنجی، وب‏سایت‌های دانشکده‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی را مورد بررسی قرارداد؛ وی داده‌های این بررسی را به‌وسیله موتور کاوش آل دوب و با استفاده از سایت «راهنمای آموزش اینترنت و خدمات مشاوره» که دربرگیرنده 95 وب‏سایت دانشکده‌های کتابداری و اطلاع‌رسانی متعلق به هجده کشور بود، گردآوری‌کرد؛ از مجموع این 95 سایت، هفتاد سایت، فعال بودند که پیوندهای دریافتی و هم‌پیوندی‌های این وب‏سایت‌ها تحلیل‌شد. نتایج بررسی وی نشان‌دادند که در وب‏سایت‌های دانشکده‌های بررسی‌شده، هفت خوشه (دو خوشه ملی و پنج خوشه بین‌المللی) وجوددارند؛ ازسوی‌دیگر، نقشه مقیاس‌نمای چندبعدی، پنج دسته مرتبط را نشان‌داد؛ از این پنج دسته، دو دسته ملی و سه دسته بین‌المللی  بودند. پیوندهای وبی، انعکاس‌دهنده طیفی گوناگون از علایق، اولویت‌ها، ابزارهای اطلاع‌یابی و عملکردهای عامل وب هستند؛ بنابراین، انگیزه برقراری پیوند نسبت به انگیزه ارجاع‌سازی و استناد در مقالات علمی، بیشتر تنوع‌دارد.

اسمیت (2004) در پژوهشی درباره محاسبه عامل تأثیرگذار وب برای کشورهای منطقه جنوب شرقی آسیا، نتیجه‌گرفت که به‌طور کلی، رابطه‌ای معکوس میان تعداد صفحات وب در یک حوزه و عامل تأثیرگذار خارجی آن حوزه وجوددارد؛ در این پژوهش، مشخص شد استرالیا با بالاترین تعداد صفحات وب، پایین‌ترین عامل تأثیرگذار خارجی و پایین‌ترین عامل تأثیرگذار کلّی را داشت. برخلاف مقایسه کشورها، اسمیت در این پژوهش برای محاسبه عامل تأثیرگذار دانشگاه‌ها، دریافت که رابطه‌ای اندک میان تعداد صفحات در یک وب‏سایت ‌و عامل تأثیرگذار وجوددارد.

تحقیق‌های مربوط به سنجش کلمات کلیدی در وبگاه‌های فارسی/ایرانی نیز چندان تنوع‌ندارند. شعبان­زاده، موسوی چلک و شریفی (1385)، پژوهشی با هدف تأثیر تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های صنعتی تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران انجام‌دادند. روش پژوهش، روش تحلیل محتواست و برای اندازه‌گیری تراکم کلمات کلیدی از تولبار سئو به نام SEO QUAKE  استفاده‌شده‌است. جامعه پژوهش از شش وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های صنعتی تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران تشکیل‌شده‌است. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که پربسامدترین کلیدواژه‌ها به‌ترتیب Central library، library، Central و Book هستند. [طبق] نتیجه جستجوی کلیدواژه «دانشگاه» در موتور جستجوی گوگل، دانشگاه شریف در بالاترین رتبه و همچنین با کلیدواژه «کتابخانه مرکزی و کتابخانه مرکزی دانشگاه»، دانشگاه علم و صنعت نسبت‌به سایر دانشگاه‌ها در صدر نتایج جستجو قرارگرفته‌اند. یافته‌های تحقیق، بیانگر آن هستند که هیچ‌یک از وب‌سایت‌های جامعه یادشده از کلمات کلیدی مناسب استفاده‌نکرده‌اند؛ بنابراین، رتبه بازیابی آنها نیز قابل‌توجه نبوده‌است. استفاده از کلمات کلیدی عبارتی (دوواژه‌ای- سه‌واژه‌ای) در بازیابی وب‌سایت‌های مدنظر، کاربردی مؤثرتر نسبت‌به کلمات تک‌واژه‌ای دارد.

حاجی­زین‌العابدینی، مکتبی‌فرد و عصاره (2006) در پژوهشی پیوندهای وب‏سایت‌های کتابخانه‌های ملی جهان را تحلیل‌کردند؛ نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش نشان‌دادند که وب‏سایت کتابخانه کنگره آمریکا، از نظر معیارهای این پژوهش، قوی‌ترین وب‏سایت در میان کتابخانه‌های ملی سراسر جهان است؛ این وب‏سایت، دارای بالاترین میزان پیوند کل (596000)، بالاترین میزان پیوند دریافتی خارجی (249000)، بالاترین میزان خودپیوندی (89600) و بالاترین میزان صفحه‌های نمایه‌سازی‌شده در موتور کاوش آلتاویستا (452000) است؛ از نظر هم‌پیوندی با وب‏سایت‌های سایر کتابخانه‌های ملّی جهان نیز در یکی از کانونی‌ترین نقاط هم‌پیوندی قراردارد. احراز رتبه اول، توسط وب‏سایت کتابخانه کنگره آمریکا، دلایلی متعدد دارد که ازجمله این دلایل می‌توان به «تعداد صفحه‌های بسیار بالای وب‏سایت، عناصر اطّلاعاتی متنوع و ارزشمند در تمامی زمینه‌های کتابخانه، کتابداری و اطلاع‌رسانی که در سطح جهان بسیار مورد علاقه و نیاز هستند، زبان انگلیسی، روزآمدسازی سریع اطلاعات، کاربرمداربودن، گستره جهانی و ...» این وب‏سایت اشاره‌کرد؛ همچنین، وجود فهرست پیوسته کتابخانه کنگره، باعث مراجعه و ایجاد پیوند فراوان به آن شده‌است. در این پژوهش، محققان با استفاده از محاسبه ضریب تأثیرگذاری تجدیدنظرشده (خالص) نشان‌دادند، وب‏سایت کتابخانه ملی لهستان با ضریب تأثیری برابر با 48/335، دارای بالاترین و وب‏سایت کتابخانه ملی کانادا با ضریب تأثیر 07/0، پایین‌ترین رتبه را داراست؛ یافته‌های این پژوهش همچنین نشان‌دادند که میان وب‏سایت‌های مورد مطالعه به‌طور کلی، پنج خوشه اصلی، سه خوشه بین‌المللی، دو خوشه قاره‌ای (اروپایی) و چهار وب‏سایت مستقل وجوددارند که وب‏سایت‌های موجود در هر دسته، میزان هم‌پیوندی آنها با یکدیگر را نشان‌می‌دهند.

مردانی­نژاد و دانش (1391) در پژوهش خود به ارزیابی تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های برتر کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌ها‌ی علوم پزشکی ایران پرداختند؛ نتایج پژوهش آنها نشان‌داد که هیچ‌یک از دانشگاه‌ها‌ در وب‌سایت‌خود از کلمات کلیدی مناسب استفاده‌نکرده‌اند؛ دراین‌میان، وب‌سایت ‌کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به دلیل استفاده از کلمات کلیدی در ابربرچسب‌های اصلی توانسته‌است، میزان تأثیرگذاری بالایی را کسب‌کند؛ همچنین، در رتبه‌بندی وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد در موتور جستجوی گوگل، رتبه‌ای بالا را به خود اختصاص‌داده‌است؛ همچنین در پژوهشی مشابه، مردانی­نژاد و فرهادی (1391) به بررسی وضعیت تراکم کلمات کلیدی در ساختار وب‌سایت‌های واحدهای آموزش مجازی دانشگاه‌ها‌ی علوم پزشکی ایران پرداختند؛ نتایج پژوهش آنها نشان‌دادند که هیچ‌یک از دانشگاه‌ها‌ در وب‌سایت ‌خود از کلمات کلیدی مناسب استفاده‌نکرده‌اند؛ دراین‌میان، وب‌سایت ‌واحد مجازی دانشگاه علوم پزشکی مشهد به دلیل استفاده از کلمات کلیدی در ابربرچسب‌های اصلی توانسته‌است، میزان تأثیرگذاری بالایی را کسب‌کند؛ همچنین، در رتبه‌بندی وب‌سایت‌های واحدهای مجازی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد در موتور جستجوی گوگل، رتبه‌ای بالا را به خود اختصاص‌داده‌است.

روش‌شناسی پژوهش

پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی است. محقق به تشریح و تبیین دلایل چگونه‌بودن و چرایی وضعیت مسئله و ابعاد آن می‌پردازد. این پژوهش با استفاده از تحلیل محتوا به مطالعة نقش تراکم کلمات کلیدی در طراحی وب‏سایت‌ها و افزایش رتبه آنها در بازیابی اطلاعات می‌پردازد. برای اندازه‌گیری تراکم کلمات کلیدی از افزونه  SEOQuake استفاده‌شده‌است که پس از نصب آن، روی مرورگر فایرفاکس[2] و راست‌کلیک روی صفحه سایت مورد نظر و به‌ترتیب SEOQuake و page info انتخاب‌شده که تراکم واژگان کلیدی تک‌‌واژه‌ای، دوواژه‌ای و سه‌واژه‌ای همراه با درصد و بسامد تکرار آنها در محتوای سایت، مشاهده‌شد؛ همچنین، برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به‌دست‌آمده، از نرم‌افزار اکسل استفاده‌شد و به‌منظور مشاهده برچسب‌ها و ابربرچسب‌ها در طراحی وب‌سایت‌ها از طریق نرم‌افزار بالا و نیز منبع اچ. تی.ام.ال. هر سایت به‌صورت مجزا بررسی‌شد.

فرمول محاسبة تراکم کلمات کلیدی در صفحه وب براساس اهداف سئو[3] به‌صورت زیر تعیین‌شده‌است:

100NKr/TKn)*)

در این فرمول، NKr تعداد دفعاتی است که کلمات کلیدی در صفحه تکرارمی‌شوند و TKn، کل کلماتی است که در متن صفحه وجوددارند. زمانی‌که این محاسبه صورت‌می‌گیرد، می‌توان با اطمینان گفت که برچسب‌های اچ.تی.ام.ال[4] و دیگر برچسب‌هایی که در متن ظاهر نشده‌اند، مورد استفاده قرارمی‌گیرند (شعبان‌زاده، موسوی چلک و شریفی، 1388).

در جستجوی آن دسته از کتابخانه‌های دولتی شهر تهران که دارای وب‏سایت ‌هستند، با تکیه بر فهرست دانشگاه‌ها‌ و مؤسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (مندرج در سایت این وزارتخانه[5])، درنهایت مشخص شد که در زمان تحقیق، تعداد پانزده کتابخانه مرکزی متعلق به دانشگاه‌ها‌ی شهر تهران وجوددارند و [تحقیق] دانشگاه‏های پیام نور و علمی کاربردی و غیرانتفاعی را شامل نمی‏شود. لازم به یادآوری است که تنها صفحه اول سایت‌ها بررسی‌شد؛ همچنین دانشگاه‌ها‌ی امیرکبیر و شریف، فقط به زبان انگلیسی، دانشگاه‌ها‌ی علامه طباطبایی، تربیت دبیر شهید رجایی، الزهرا و خوارزمی تنها به زبان فارسی و سایر سایت‌ها به دو زبان فارسی و انگلیسی نوشته‌شده‌اند که همه آنها در پژوهش، مورد بررسی قرارگرفته‌اند و اسامی آنها به‌ترتیب زیر است:

تهران، الزهرا، خواجه نصیرالدین طوسی، شاهد، شهید بهشتی، علامه طباطبایی، هنر، تربیت مدرس، صنعتی امیرکبیر، صنعتی شریف، علم و صنعت ایران، شهید عباسپور، خوارزمی، علوم اقتصادی و تربیت دبیر شهید رجایی.

یافته‌های پژوهش

پرسش 1. توزیع کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران چگونه است؟

در پاسخ به پرسش اول پژوهش، مبنی‌بر چگونگی توزیع کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران، اطلاعات توصیفی مربوط به وب‌سایت‌های مورد مطالعه، استخراج و در قالب جدول­های 1 تا 22 نشان‌داده‌شده‌اند. جدول 1 و نیز جدول 2، توزیع فراوانی واژگان پربسامد در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران را نشان‌می‌دهند.

اعداد و ارقام جدول 1 از آن حکایت‌می‌کنند که در این وب‌سایت، عبارت «اخبار منابع علمی» با تراکم 2‌درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‌ای؛ عبارت «دانشگاه تهران» با تراکم 22/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دوواژه‌ای و عبارت «دانشگاه» با تراکم 77/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند؛ درخصوص واژگان انگلیسی نیز توزیع فراوانی در قالب جدول 2 نشان‌می­دهد که واژگان و عبارت‌هایی متنوع در وب‌سایت­های مورد مطالعه وجوددارند.

 

 

جدول 1. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌ تهران

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 9

عبارات دوواژه‌ای: 38

مجموع واژگان: 451

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

2

3

اخبار منابع علمی

22/2

5

دانشگاه تهران

77/1

8

 

دانشگاه

 

33/1

2

ساعت کار کتابخانه

77/1

4

منابع علمی

55/1

7

 

دسترسی

 

33/1

2

اسناد و پایان‌نامه

33/1

3

فناوری اطلاعات

33/1

6

 

کتاب

 

33/1

2

پرسش از کتابدار

33/1

3

تحقیقات کتابداری

33/1

6

 

تهران

 

33/1

2

نشریه تحقیقات کتابداری

33/1

3

نشریات دیجیتال

11/1

5

 

کتابخانه

 

2

3

اخبار منابع علمی

 

 

 

11/1

5

 

نشریات

 

 

 

 

 

 

 

11/1

5

 

سامانه

 

 

 

 

 

 

 

77/1

4

 

اسناد

 

 

 

 

 

 

 

جدول 2. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌ تهران

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 8

عبارات دوواژه‌ای: 22

مجموع واژگان: 269

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

23/2

2

Ask a Librarian

23/2

3

Borrower Services

23/2

6

Library

23/2

2

Scientific Data Bases

23/2

3

Visually Impaired

86/1

5

Services

 

 

 

23/2

3

Information Technology

86/1

5

Manuscripts

 

 

 

49/1

2

Working Hours

86/1

5

Information

 

 

 

49/1

2

Documents Theses

86/1

5

News

 

 

 

49/1

2

Library Sitemap

49/1

4

Periodicals

 

 

 

 

 

 

49/1

4

Documents

 

 

 

 

 

 

49/1

4

Journal

 

 

 

 

 

 

49/1

4

Scientific

 

 

 

 

 

 

 

 

اعداد و ارقام جدول 2 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تهران به زبان انگلیسی، عبارت «ask a librarian» با تراکم 23/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‌ای؛ عبارت «borrower services» با تراکم 23/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دوواژه‌ای، عبارت «library» با تراکم 23/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که استفاده از واژگان بامعنی

جدول 3. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 11

عبارات دوواژه‌ای: 24

مجموع واژگان: 269

 

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

2

پایگاه‌های اطلاعاتی

3/4

6

راهنمای استفاده

51/2

7

دانشگاه

 

 

 

15/2

3

طرح غدیر

15/2

6

استفاده

 

 

 

15/2

3

کتابخانه مرکزی

79/1

5

کتابخانه

 

 

 

43/1

2

صفحه اصلی

79/1

5

پایگاه

 

 

 

 

 

 

43/1

4

الکترونیکی

 

 

 

 

 

 

43/1

4

غدیر

 

 

 

 

 

 

 

جدول 4. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 3

عبارات دوواژه‌ای: 7

مجموع واژگان: 230

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

61/2

2

The Central Library

35/4

5

Central Library

04/3

7

Library

 

 

 

74/1

2

Home Page

17/2

5

Central

 

 

 

74/1

2

E-journals E-books

74/1

4

University

 

 

 

 

 

 

87/0

2

Page

 

 

 

 

 

 

87/0

2

E-journals

 

 

 

 

 

 

87/0

2

E-books

 

 

 

 

 

 

87/0

2

Services

 

 

 

 

 

 

87/0

2

Research

 

 

 

 

 

 

 

 

در بسامد بالا و به‌کاربردن آنها در برچسب عنوان، باعث افزایش میزان رؤیت‌پذیری و درنتیجه، افزایش احتمال بازیابی وب‌سایت مربوط از طریق موتورهای کاوش می‌شود.

 جدول‌های 3 و 4، به‌ترتیب، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی نشان‌می­دهند.

اعداد و ارقام جدول 3 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خواجه نصیرالدین طوسی به زبان فارسی، عبارت «پایگاه‌های اطلاعاتی» با تراکم 15/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «راهنمای استفاده» با تراکم 3/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دوواژه‌ای و عبارت «دانشگاه» با تراکم 51/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‏واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند.

همچنین اعداد و ارقام جدول4 نشان‌می‌دهند که در این وب‏سایت، عبارت «the central library» با تراکم 61/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «central library» با تراکم 35/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «library» با تراکم 04/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها از آن حکایت‌می‌کنند که استفاده از واژگان بامعنی در بسامد بالا و به‌کاربردن آنها در برچسب عنوان، باعث افزایش میزان رؤیت‌پذیری و درنتیجه، افزایش احتمال بازیابی وب‏سایت مربوط از طریق موتورهای کاوش می‌شود.

در جدول‌های 5 و 6، کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی موجود در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی نشان‌داده‌شده‌است.

جدول 5. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 8

عبارات دوواژه‌ای: 25

مجموع واژگان: 452

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

77/1

2

‌دانشگاه‏های دولتی

42/4

10

کتابخانه مرکزی

2/4

19

کتابخانه

 

 

 

88/0

2

نقشه سایت

43/2

11

بخش

 

 

 

 

 

 

21/2

10

مرکزی

 

 

 

 

 

 

77/1

8

دانشگاه

 

 

 

 

 

 

33/1

6

کتاب

 

 

 

 

 

 

11/1

5

منابع

 

 

 

 

 

 

11/1

5

فهرست

 

 

 

 

 

 

88/0

4

لاتین

 

 

 

 

 

 

33/1

3

پایان‌نامه

 

 

 

 

 

 

 

 

اعداد و ارقام جدول5 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی به زبان فارسی، عبارت «دانشگاه‌های دولتی» با تراکم 33/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «کتابخانه مرکزی» با تراکم 42/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه و عبارت «کتابخانه» با تراکم 2/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌‏‏واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند.

همچنین اعداد و ارقام جدول 6 نشان‌می‌دهند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی به زبان انگلیسی، 69 عبارت سه‏واژه‏ای، 103 عبارت دو‏‏واژه‌ای و درمجموع، 1118 تک‏‏واژه وجوددارند. عبارت «about faculty introduction» با تراکم 76/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «contact info» با تراکم 4/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «department» با تراکم 28/5 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. با توجه به اینکه تعداد کلمات کلیدی استفاده‌شده به‌خصوص به زبان انگلیسی، بالاست و عبارات در سطح معنایی بالایی هستند، این [نکته، مشخص می‌شود] که طراحان هرچه از تعداد بیشتری کلمات استفاده‌کنند، میزان رؤیت‌پذیری و درنتیجه، احتمال بازیابی وب‏سایت مربوط از طریق موتورهای کاوش افزایش‌می‌یابد.

جدول 6. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید بهشتی به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 69

عبارات دوواژه‌ای: 103

مجموع واژگان: 1118

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

76/3

14

About Faculty Introduction

4/3

19

Contact Info

28/5

59

Department

22/3

12

Faculty Introduction Administration

68/2

15

Introduction Administration

04/3

34

Faculty

22/3

12

Introduction Administration Departments

5/2

14

About Faculty

88/1

21

Contact

68/2

10

Administration Departments Department

5/2

14

Faculty Introduction

79/1

20

Administration

68/2

10

Departments Department Of

33/2

13

Administration Departments

7/1

19

Sciences

88/1

7

Sciences About Faculty

79/1

10

Faculty Faq

7/1

19

Research

61/1

6

Contact Info Faculty

25/1

7

Sciences About

61/1

18

Introduction

61/1

6

Info Faculty Faq

4/3

19

Contact Info

52/1

17

Library

61/1

6

Language Literature Department

68/2

15

Introduction Administration

43/1

16

Center

 

 

 

5/2

14

About Faculty

28/5

59

Department

 

 

 

5/2

14

Faculty Introduction

04/3

34

Faculty

 

 

 

33/2

13

Administration Departments

88/1

21

Contact

 

 

 

79/1

10

Faculty Faq

79/1

20

Administration

 

 

 

25/1

7

Sciences About

7/1

19

Sciences

 

 

 

 

 

 

7/1

19

Research

 

 

 

 

 

 

61/1

18

Introduction

 

 

 

 

 

 

52/1

17

Library

 

 

 

 

 

 

43/1

16

Center

 

 

 

 

 

 

 

جدول­های 7 و 8، به‌ترتیب توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی نشان‌می­دهند. اعداد و ارقام جدول 8 بیان‌می­کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی به زبان فارسی،37 عبارت سه‏واژه‏ای،71 عبارت دو‏‏واژه‌ای و درمجموع، 627 تک‏‏واژه وجوددارند. عبارات «کتابخانه دانشگاه علوم و دانشگاه علوم اقتصادی» با تراکم 91/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «کتابخانه کتاب» با تراکم 91/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 99/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‏‏واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند که در برچسب عنوان به‌کاررفته‌اند.

جدول 8 از آن حکایت‌می‌کند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه اقتصادی، عبارت «section`s visits all» با تراکم 66/5 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «site map» با تراکم 66/5 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «visits» با تراکم 6/6 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که تعداد عبارت‌های سه و دو‏‏واژه‌ای در وب‏سایت در حد متوسط روبه‌پایین است.

جدول 7. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 37

عبارات دوواژه‌ای: 71

مجموع واژگان: 627

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

44/1

3

کتابخانه دانشگاه علوم

28/1

4

کتابخانه کتاب

99/3

25

کتابخانه

44/1

3

دانشگاه علوم اقتصادی

 

 

 

59/1

10

کتاب

 

 

 

 

 

 

28/1

8

دانشگاه

 

 

 

 

 

 

12/1

7

بخش

 

 

 

 

 

 

12/1

7

پایگاه

 

 

 

 

 

 

96/0

6

علوم

 

 

 

 

 

 

96/0

6

اقتصادی

 

 

 

 

 

 

96/0

6

منابع

 

 

 

 

 

 

28/1

4

پایان‌نامه

 

 

 

 

جدول 8. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم اقتصادی به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 5

عبارات دوواژه‌ای: 7

مجموع واژگان: 106

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

66/5

2

Section`s Visits All

66/5

3

Site Map

6/6

7

Visits

 

 

 

77/3

2

Section`s Visits

72/4

5

Site

 

 

 

 

 

 

83/2

3

Users

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Search

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Information

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Login

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Password

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Statistics

 

 

 

 

 

 

89/1

2

Hours

 

جدول‌های 9 و 10، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر نشان‌می­دهند.

اعداد و ارقام جدول 9 نشان‌می‌دهند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر به زبان فارسی، عبارت «بسته الحاقی» با تراکم 31/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 48/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‏‏واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند که در برچسب عنوان به‌کاررفته‌اند.

جدول 9. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای: -

عبارات دوواژه‌ای: 4

مجموع واژگان: 121

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

 

 

31/3

2

بسته الحاقی

48/2

3

کتابخانه

 

 

 

31/3

2

نام کاربری

65/1

2

استفاده

 

 

 

 

 

 

65/1

2

امکانات

 

 

 

 

 

 

جدول 10. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای: 49

عبارات دوواژه‌ای: 53

مجموع واژگان: 365

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

29/3

4

Library Of Art

84/3

7

Subject Headings

66/4

17

Library

64/1

2

Search Quick Search

19/2

4

Central Library

01/3

11

Search

64/1

2

Simple And Advance

19/2

4

Art University

19/2

8

Documents

64/1

2

Documents List Content

19/2

4

Documents List

92/1

7

Subject

64/1

2

List Content Search

64/1

3

Search Ctrl

92/1

7

Headings

64/1

2

Search On Fields

1/1

2

Quick Search

37/1

5

Place

 

 

 

 

 

 

1/1

4

Central

 

 

 

 

 

 

1/1

4

Art

 

 

 

 

 

 

1/1

4

University

 

 

 

 

 

 

1/1

4

Ctrl

 

 

 

 

 

 

جدول 10 نشان‌می­دهد که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه هنر به زبان انگلیسی، عبارت «library of art» با تراکم 29/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «subject headings» با تراکم 84/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «library» با تراکم 66/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها از آن حکایت‌می‌کنند که تعداد کلمات کلیدی استفاده‌شده در وب‏سایت ‌این دانشگاه، بسیار نامفهوم‌اند، به‌گونه‌ای‌که در تک‏‏واژه‌ها، تنها چند کلمه بامفهوم وجوددارد و سایر آنها بدون معنا هستند؛ برای مثال چند نمونه از تک‏‏واژه‌ها که تراکمی بالا هم دارند، عبارت‌اند از: باشد، برای و ...؛ در عبارات دو‏‏واژه‌ای و سه‏واژه‏ای هم همین‌گونه است؛ وجود این‌گونه واژه‌ها و عبارات، نشان‌دهنده کم‌توجهی مدیران و طراحان وب‏سایت‌ است.

برای دانشگاه تربیت مدرس نیز، دو جدول 11 و 12 نشانگر توزیع کلمات کلیدی در وبگاه کتابخانه مرکزی این دانشگاه هستند که به‌ترتیب، واژگان فارسی و انگلیسی را نشان‌می­دهند.

جدول 11. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:8

عبارات دوواژه‌ای: 31

مجموع واژگان: 449

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

34/1

2

نهاد نمایندگی رهبری

78/1

4

کتابخانه مرکزی

78/1

8

دسترسی

34/1

2

تعیین میزان همپوشانی

89/0      

2

نمایندگی رهبری

34/1

6

الکترونیکی

34/1

2

میزان همپوشانی مقالات

 

 

 

11/1

5

منابع

 

 

 

 

 

 

11/1

5

کتابخانه

 

 

 

 

 

 

11/1

5

اخبار

 

 

 

 

 

 

89/0

4

پایگاه

 

 

 

 

 

 

34/1

3

پایان‌نامه

 

 

 

جدول 12. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای:5

عبارات دوواژه‌ای: 9

مجموع واژگان: 131

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

58/4

2

Tarbiat Modares University

58/4

3

Online Databases

82/3

5

Library

58/4

2

Search In Online

05/3

2

Contact us

05/3

4

Services

 

 

 

05/3

2

Tarbiat Modares

29/2

3

Support

 

 

 

05/3

2

Modares University

29/2

3

Saturday

 

 

 

 

 

 

29/2

3

Online

 

 

 

 

 

 

29/2

3

Databases

 

 

 

 

 

 

29/2

3

Search

 

 

 

 

 

 

53/1

2

Contact

 

 

 

اعداد و ارقام جدول 11 نشان‌می‌دهند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت مدرس به زبان فارسی، 8 عبارت سه‏واژه‏ای؛ 31 عبارت دو‏‏واژه‌ای و درمجموع، 439 تک‏‏واژه وجوددارند. عبارت «تعیین میزان همپوشانی» با تراکم 34/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «کتابخانه مرکزی» با تراکم 78/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای و عبارت «دسترسی» با تراکم 78/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‏‏واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند که هیچ‌یک در برچسب‌ها به‌کارنرفته‌اند.

همچنین جدول 12 نشان‌می­دهد که در این وب‏سایت، عبارت «Tarbiat Modares University» با تراکم 58/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «online databases» با تراکم 58/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه­ای و عبارت «library» در برچسب عنوان با تراکم 82/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها از آن حکایت‌می‌کنند، باوجوداینکه از کلمات کلیدی پرمعنی به‌خصوص در زبان انگلیسی استفاده‌شده‌است، تعداد کلمات کلیدی به‌کاررفته در وب‏سایت ‌این دانشگاه، پایین است.

دو جدول بعدی (13 و 14)، توزیع فراوانی و تراکم واژگان فارسی و انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه علم و صنعت ایران نشان‌می­دهند. جدول 14، بیانگر آن است که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علم و صنعت ایران به زبان فارسی، عبارت «کتابخانه مرکزی دانشگاه» با تراکم 54/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «کتابخانه مرکزی» با تراکم 54/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 06/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند.

جدول 13. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علم و صنعت ایران

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علم وصنعت ایران به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:9

عبارات دوواژه‌ای: 25

مجموع واژگان: 389

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

54/1

2

کتابخانه مرکزی دانشگاه

54/1

3

کتابخانه مرکزی

06/2

8

کتابخانه

 

 

 

03/1

2

بسته الحاقی

54/1

6

جستجوی

 

 

 

 

 

 

29/1

5

جستجو

 

 

 

 

 

 

03/1

4

امکانات

 

 

 

 

 

 

03/1

4

دانشگاه

 

 

 

 

همچنین اعداد و ارقام جدول 14، نشان‌می‌دهند که در این وب‏سایت عبارت «library of iran» با تراکم 28/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «subject headings» با تراکم 83/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «library» با تراکم 92/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهد که در زبان انگلیسی از کلمات کلیدی بیشتری به‌ویژه در عبارات چندواژه‌ای استفاده‌شده‌است و همچنین چند کلمه در برچسب عنوان به‌کاربرده‌شده‌اند که این خود باعث رؤیت احتمالی این وب‏سایت می‌شود.

جدول‌های 15 و 16، به‌ترتیب، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی و انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه آب و برق شهید عباسپور نشان‌می­دهند.

اعداد و ارقام جدول 15 نشان‌می­دهند که عبارت «مرکز اطلاع‏رسانی» با تراکم 13/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «کتابخانه مرکزی» با تراکم 55/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «مدیریت» با تراکم 1/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند، با اینکه از کلمات کلیدی زیادی استفاده‌شده، این کلمات کلیدی، نامرتبط و بعضی نامفهوم هستند و این باعث می‌شود که وب‏سایت رؤیت‌نشود.

جدول 14. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علم و صنعت ایران

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علم وصنعت ایران به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای:47

عبارات دوواژه‌ای: 57

مجموع واژگان: 336

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

28/3

4

Library Of Iran

83/3

7

Subject Headings

92/4

18

Library

64/1

2

Simple And Advance

19/2

4

Documents List

28/3

12

Search

64/1

2

Documents List Content

09/1

2

Iran University

19/2

8

Documents

64/1

2

List Content Search

09/1

2

Science Technology

91/1

7

Subject

 

 

 

83/3

7

Subject Headings

91/1

7

Headings

 

 

 

19/2

4

Documents List

09/1

4

iran

 

 

 

09/1

2

Iran University

09/1

4

Ctrl

 

 

 

09/1

2

Science Technology

09/1

4

List

 

 

 

 

 

 

09/1

4

Membership

 

 

 

 

 

 

09/1

4

Information

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 15. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید عباسپور

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه آب و برق شهید عباسپور به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:181

عبارات دوواژه‌ای: 226

مجموع واژگان: 1548

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

13/2

11

مرکز اطلاع‌رسانی

55/1

12

کتابخانه مرکزی

1/1

17

مدیریت

55/1

8

ارتباط با ما

52/0

4

نگارخانه تصاویر

03/1

16

کتابخانه

78/0

4

دسترسی به مقالات

39/0

3

ساختار سازمانی

97/0

15

مرکز

39/0

2

اعضای هیئت علمی

39/0

3

هیئت علمی

84/0

13

دانشگاه

 

 

 

39/0

3

فناوری اطلاعات

78/0

12

مرکزی

 

 

 

39/0

3

دانشکده مهندسی

42/1

11

اطلاع رسانی

 

 

 

39/0

3

منابع انسانی

65/0

10

کتاب

 

 

 

39/0

3

انتشارات دانشگاه

58/0

9

دسترسی

 

 

 

39/0

3

کتابخانه مرکزی

58/0

9

معاونت

 

 

 

26/0

2

اعضای هیئت

52/0

8

ارتباط

                   

 

 

 

 

 

 

ادامه جدول 15. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید عباسپور

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه آب و برق شهید عباسپور به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:181

عبارات دوواژه‌ای: 226

مجموع واژگان: 1548

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

 

 

26/0

2

تحصیلات تکمیلی

52/0

8

منابع

 

 

 

26/0

2

اطلاعات کتابخانه

45/0

7

مقالات

 

 

 

26/0

2

فناوری کتابخانه

39/0

6

فناوری

 

 

 

26/0

2

مقالات پایگاه

3

5

سایت

 

 

 

 

 

 

32/0

5

کتابخانه

 

 

 

 

 

 

26/0

4

دانشکده

 

 

 

 

 

 

26/0

4

نگارخانه

 

 

 

 

 

 

26/0

4

تصاویر

 

 

 

 

 

 

19/0

3

ریاست

 

 

 

 

 

 

19/0

3

کارکنان

 

 

 

 

 

 

19/0

3

دانشجویان

 

 

 

 

 

 

19/0

3

کتاب

 

 

 

 

 

 

19/0

3

نشریات

 

 

 

 

 

 

19/0

3

دیجیتال

 

 

 

 

 

 

19/0

3

مراجع

 

 

 

 

 

 

19/0

3

آرشیو

 

 

 

 

 

 

19/0

3

مرکزی

 

 

 

 

 

 

19/0

3

پایگاه

 

 

 

 

 

 

13/0

2

عضویت

 

 

 

 

 

 

13/0

2

امانت

 

 

 

 

 

 

13/0

2

استفاده

                   

 

 

 

 

 

 

اعداد و ارقام جدول 16 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خوارزمی، عبارت «قفسه مجازی کتابخانه» با تراکم 45/5درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «قفسه مجازی» با تراکم 45/5درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 18/8 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که تعداد کلمات کلیدی استفاده‌شده، کم است.

جدول 17، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء  نشان‌می‌دهد.

اعداد و ارقام جدول 17 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء، عبارت «دانشگاه الزهراء» با تراکم 13/4 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «دانشگاه الزهراء» با تراکم 75/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 5/5 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که کلیدواژه‌های با تراکم بالا در برچسب TD[6] که برچسب توصیف عنوان است، یافت‌شده‌است که این، باعث رؤیت احتمالی وب‏سایت می‌شود.

جدول 16. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شهید عباسپور

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه خوارزمی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:11

عبارات دوواژه‌ای: 22

مجموع واژگان: 220

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

45/5

4

قفسه مجازی کتابخانه

45/5

6

قفسه مجازی

18/8

18

کتابخانه

73/2

2

معرفی و تاریخچه

64/3

4

کتابخانه مرکزی

73/2

6

قفسه

73/2

2

قوانین و ساعات

82/1

2

صفحه اصلی

73/2

6

مجازی

 

 

 

82/1

2

تاریخچه کتابخانه

73/2

6

مدارک

 

 

 

 

 

 

82/1

4

مرکزی

 

 

 

 

 

 

82/1

4

معرفی

 

 

 

 

 

 

82/1

4

منابع

 

 

 

 

 

 

82/1

4

دانشکده

 

 

 

 

 

 

36/1

3

عضویت

 

 

 

 

جدول 17. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء

عبارات سه‌واژه‌ای:4

عبارات دوواژه‌ای: 14

مجموع واژگان: 218

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

13/4

3

دانشگاه الزهراء

75/2

3

دانشگاه الزهراء

5/5

12

کتابخانه

75/2

2

ارتباط با ما

83/1

2

صفحه اصلی

29/2

5

دانشگاه

 

 

 

83/1

2

گالری تصاویر

29/2

5

نشریات

 

 

 

83/1

2

نقشه سایت

83/1

4

سایت

 

 

 

83/1

2

رئیس کتابخانه

83/1

4

بخش

 

 

 

83/1

2

کتابخانه مرکزی

83/1

3

الزهراء

 

 

 

83/1

2

خدمات ماشینی

83/1

3

اخبار

 

 

 

75/2

2

بانک‌های اطلاعاتی

83/1

3

مرکزی

 

 

 

75/2

3

دانشگاه الزهراء

83/1

3

بانک

 

 

 

83/1

2

صفحه اصلی

5/5

12

کتابخانه

 

 

ادامه جدول 17. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه الزهراء

عبارات سه‌واژه‌ای:4

عبارات دوواژه‌ای: 14

مجموع واژگان: 218

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

 

 

83/1

2

گالری تصاویر

29/2

5

دانشگاه

 

 

 

83/1

2

نقشه سایت

29/2

5

نشریات

 

 

 

83/1

2

رئیس کتابخانه

83/1

4

سایت

 

 

 

83/1

2

کتابخانه مرکزی

83/1

4

بخش

 

 

 

83/1

2

خدمات ماشینی

38/1

3

الزهراء

 

 

 

2.75

2

بانک‌های اطلاعاتی

38/1

3

اخبار

 

 

 

 

 

 

38/1

3

مرکزی

 

 

 

 

 

 

38/1

3

بانک

 

 

 

 

در جدول 18 نیز، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی نشان‌داده‌شده‌است.

جدول 18. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:148

عبارات دوواژه‌ای: 134

مجموع واژگان: 501

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

59/3

6

اسناد و مدارک

4/2

6

نقشه فنی

98/11

60

فارسی

59/3

6

فارسی لوح فشرده

4/2

6

نقشه جغرافیایی

38/8

42

لاتین

4/2

4

انتخاب از لیست

4/2

6

بریده جراید

99/2

15

دانشکده

8/1

3

جستجوی منابع دیجیتال

 

 

 

4/2

12

مدارک

 

 

 

 

 

 

4/2

12

نقشه

 

 

 

 

 

 

8/1

9

کتاب

 

 

 

 

 

 

8/1

9

اسناد

 

 

 

 

 

 

8/1

9

علوم

 

 

 

 

 

 

4/2

6

پایان‌نامه

 

 

 

 

 

 

4/1

7

جستجو

 

 

 

 

 

 

2/1

6

جستجوی

 

 

 

 

 

 

 

اعداد و ارقام جدول 18 از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه علامه طباطبایی، عبارت «اسناد و مدارک» با تراکم 59/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «نقشه فنی» با تراکم 4/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «فارسی» با تراکم 98/11 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که تعداد کلمات کلیدی استفاده‌شده در حد متوسط است. در وبگاه این دانشگاه نیز، واژگان کلیدی انگلیسی مشاهده‌نمی­شوند.

جدول 19. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی به زبان فارسی

عبارات سه‌واژه‌ای:-

عبارات دوواژه‌ای: 7

مجموع واژگان: 158

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

 

 

8/3

3

کتابخانه مرکزی

16/3

5

کتابخانه

 

 

 

53/2

2

پایگاه‌های علمی

53/2

4

مرکزی

 

 

 

 

 

 

9/1

3

پایگاه‌های

 

 

 

 

 

 

9/1

3

دسترسی

 

 

 

 

 

 

27/1

2

علمی

 

 

 

 

 

 

27/1

2

نرم‌افزار

 

 

 

 

 

 

27/1

2

منابع

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 19، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی نشان‌می­دهد. اعداد و ارقام این جدول حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه تربیت دبیر شهید رجایی، عبارت «کتابخانه مرکزی» با تراکم 8/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «کتابخانه» با تراکم 16/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که تعداد کلمات کلیدی استفاده‌شده در حد پایین است؛ همچنین از عبارات سه‏واژه‏ای استفاده‌نشده‌است. طراحان بایدتوجه‌داشته‌باشند که عبارات سه و دو‏‏واژه‌ای نسبت‌به تک‌واژه‌ای باعث رؤیت‌پذیری بیشتر وب‏سایت می‌شوند.

در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه شاهد نیز همان‌طورکه در جدول 20 نشان‌داده‌شده‌است، تنها واژگان کلیدی فارسی، قابل‌مشاهده هستند.

جدول 20. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان فارسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شاهد

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شاهد

عبارات سه‌ واژه‌ای:167

عبارات دوواژه‌ای: 196

مجموع واژگان: 1151

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

13/3

12

ورود به پایگاه

74/1

10

نشریات علمی

91/1

22

نشریات

09/2

8

فهرست جدید نشریات

74/1

10

فهرست نشریات

82/1

21

پایگاه

56/1

6

نشریات علمی معتبر

56/1

6

پایگاه‌های اطلاعاتی

82/1

21

علمی

 

 

 

 

 

 

65/1

19

فهرست

 

 

 

 

 

 

48/1

17

کتابخانه

 

 

 

 

 

 

اعداد و ارقام این جدول از آن حکایت‌می‌کنند که در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شاهد، عبارت «ورود به پایگاه» با تراکم 13/3 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «نشریات علمی» با تراکم 74/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «نشریات» با تراکم 91/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند. یافته‌ها نشان‌می‌دهند که تعداد کلمات کلیدی در حد بالاست ولی اگر کلیدواژه‌های «کتابخانه و کتابخانه مرکزی»، بیشترین تراکم را داشتند، احتمال رؤیت‌پذیری آن، زیاد بود.

در مقابل دانشگاه‌هایی مانند شاهد، علامه طباطبایی و الزهرا که تنها از واژگان کلیدی فارسی در وبگاه‌های کتابخانه­های مرکزی استفاده‌کرده­اند، چند دانشگاه نیز، تنها از واژگان کلیدی انگلیسی بهره‌گرفته­اند. جدول 21، توزیع فراوانی کلمات کلیدی فارسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شریف نشان‌می­دهد. در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شریف عبارت، «access to full» با تراکم 97/8 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های سه‏واژه‏ای؛ عبارت «full texts» با تراکم 98/5 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «search» با تراکم 98/11 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند؛ این وب‏سایت، فقط به زبان انگلیسی طراحی‌شده‌است و در آن از کلیدواژه‌ها و عباراتی مرتبط استفاده‌شده، ولی تعداد عبارت سه و دو‏‏واژه‌ای، کم است.

همچنین جدول 22، توزیع فراوانی کلمات کلیدی انگلیسی را در وبگاه کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی امیرکبیر نشان‌می­دهد. در وب‏سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه امیرکبیر، عبارت «central library» با تراکم 93/1 درصد، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دو‏‏واژه‌ای و عبارت «library» با تراکم 42/2 درصد، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند؛ این وب‏سایت هم مانند وب‏سایت دانشگاه شریف، فقط به زبان انگلیسی طراحی‌شده‌است و در آن از کلیدواژه‏ها و عباراتی مرتبط بهره‌گرفته‌شده، ولی از عبارت سه‏واژه‏ای استفاده‌شده‌است.

جدول 21. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی شریف

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه شریف به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای:12

عبارات دوواژه‌ای: 21

مجموع واژگان: 301

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

97/8

9

Access To Full

98/5

9

Full Texts

32/4

13

Search

99/2

3

All Archives Search

66/2

4

All Archives

99/3

12

Access

99/1

2

Search Library Catalog

99/1

3

Archives Search

66/1

5

Present

99/1

2

Daneshyar Off Campus

33/1

2

Search Library

33/1

4

Archives

99/1

2

Microsoft Academic Search

33/1

2

Library Catalog

1

3

Library

 

 

 

 

 

 

درمجموع در پاسخ به پرسش اول تحقیق، یافته‌ها نشان‌می­دهند که بیشتر ترکیب‌ها یا کلمات کلیدی استفاده‌شده در بیشتر وب‌سایت‌های دانشگاه‌ها، بسیار نامفهوم یا غیرکلیدی هستند، به‌گونه‌ای‌که تنها چند کلمه بامفهوم وجوددارند و مابقی آنها بدون معنا یا دارای اثر قوی در جستجو هستند. ترکیب واژه­ها و حروف اضافه و افعال به ایجاد عبارت‌های بی­معنا منجرمی­شود که کلیدواژه به‌حساب‌نمی‌آیند؛ برای مثال، چند نمونه از تک‌واژه‌ها که تراکمی بالا هم دارند، عبارت‌اند از: «باشد، برای و ...» که حذف‌شدند؛ درواقع، برای عبارات دوواژه‌ای و سه‌واژه‌ای هم همین ‌روند بوده، کلمات، مفهومی خاص ندارند؛ وجود این‌گونه واژه‌ها و عبارات، نشانگر کم‌توجهی مدیران و طراحان وب‌سایت است؛ همچنین با اینکه در بعضی وب‌سایت‌های دانشگاه‌ها از کلمات کلیدی زیادی استفاده‌شده، این کلمات کلیدی، نامرتبط و بعضی نامفهوم هستند و این باعث می‌شود که وب‌سایت رؤیت‌نشود.

جدول 22. توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان انگلیسی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه صنعتی امیرکبیر

توزیع فراوانی و درصد تراکم واژگان وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه امیرکبیر به زبان انگلیسی

عبارات سه‌واژه‌ای:-

عبارات دوواژه‌ای: 6

مجموع واژگان: 207

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

عبارت

تراکم (درصد)

مجموع

واژه

 

 

 

93/1

2

Central Library

42/2

5

Library

 

 

 

93/1

2

Useful Links

93/1

4

Journals

 

 

 

 

 

 

45/1

3

Elsevier

 

 

 

 

 

 

45/1

3

Citation

 

 

 

 

 

 

97/0

2

Resources

 

 

 

 

 

 

97/0

2

Titles

 

 

 

 

 

پرسش 2. پربسامدترین کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران کدام‌اند؟

در پاسخ به این پرسش، مجموع واژگان کلیدی به‌کاررفته در وبگاه­های کتابخانه­های مرکزی دانشگاه‌های تهران به‌صورت درهم­کرد درنظرگرفته‌شدند. جدول 23، ماتریسی را نشان‌می­دهد که در آن، پربسامدترین واژگان و دانشگاه‌های دارای آن واژگان، مشخص شده‌اند.

اطلاعات جدول 23 نشان‌می‌دهند که دانشگاه‌های تهران، علم و صنعت ایران و خواجه نصرالدین طوسی، به‌ترتیب دارای پربسامدترین کلمات کلیدی در میان این وب‌سایت‌ها بودند که این، باعث افزایش میزان رؤیت‌پذیری وب‌سایت در موتور جستجو می‌شود؛ همچنین، وب‌سایت‌هایی که صفحات انگلیسی ندارند و از کلیدواژه‌های انگلیسی استفاده‌نکرده‌اند، رؤیت‌پذیری پایینی دارند؛ همچنین کلیدواژه‌های کتابخانه، کتابخانه مرکزی و دانشگاه، به‌ترتیب، بسامدی بالا داشتند و در میان کلیدواژه‌های انگلیسی هم، کلمه «library»، بیشترین بسامد را داشته‌است؛ بنابراین، لازم است که طراحان وب‌سایت کتابخانه‌های دانشگاهی توجه‌داشته‌باشند که هنگام طراحی، این کلیدواژه‌ها را در برچسب‌ها به‌کارببرند.

پرسش 3. رتبه‌بندی وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران براساس تراکم کلمات کلیدی چگونه است؟

در پاسخ به این پرسش، کلمات کلیدی پربسامد (نگاه‌کنید به جدول 23) در موتور جستجوی گوگل جستجوشدند و سپس در صد نتیجه اول جستجو، جایگاه هریک از دانشگاه‌های مورد مطالعه به‌عنوان رتبه آن دانشگاه برای کلیدواژه مدنظر تعیین‌شد. نتایج در قالب جدول 24 نشان‌داده‌شده‌اند.

جدول 23. پربسامدترین کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های تحت پوشش وزارت علوم
شهر تهران

کلمات کلیدی

شریف

امیرکبیر

خواجه نصیرالدین طوسی

علم و صنعت ایران

تهران

شهیدبهشتی

علامه طباطبایی

عباسپور

تربیت مدرس

تربیت دبیر رجایی

خوارزمی

هنر

علوم اقتصاد

شاهد

الزهرا

دانشگاه

 

 

*

*

*

*

 

*

 

 

 

 

*

 

*

کتابخانه

 

 

*

*

*

*

 

*

*

*

*

*

*

*

*

نشریات

 

 

 

 

*

*

 

*

 

 

 

 

 

*

*

پایان‌نامه

 

 

 

 

*

 

*

 

 

 

 

 

*

 

 

اسناد

 

 

 

 

*

 

*

 

 

 

 

 

 

 

 

راهنمای

 

 

*

 

 

 

 

 

 

 

*

 

 

 

 

کتابخانه مرکزی

 

 

 

*

 

*

 

*

*

*

*

 

 

 

*

کتاب

 

 

 

 

 

 

*

*

 

 

 

 

*

 

 

دسترسی

 

 

 

 

*

 

 

*

*

*

 

 

 

 

 

لاتین

 

 

 

 

 

*

*

 

 

 

 

 

 

 

 

جستجو

 

 

 

*

 

 

*

 

*

 

 

 

*

 

 

پایگاه

 

 

*

 

 

 

 

*

*

 

 

 

*

*

 

Central

 

 

*

*

 

 

 

 

 

 

 

*

 

 

 

University

 

 

*

 

 

 

 

 

 

 

 

*

 

 

 

Membership

 

 

 

*

*

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Library

*

*

*

*

*

*

 

 

*

 

 

*

 

 

 

Service

 

 

*

 

*

 

 

 

*

 

 

 

 

 

 

Central Library

 

*

*

 

 

 

 

 

 

 

 

*

 

 

 

Document

 

 

 

*

*

 

 

 

 

 

 

*

 

 

 

Search

*

 

 

*

 

 

 

 

*

 

 

*

*

 

 

Site Map

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

*

 

 

Contact

 

 

 

 

 

*

 

 

*

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول 24. رتبه‌بندی وب‌سایت‌های کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های مورد مطالعه در موتور جستجو گوگل
(در صد نتیجه اولیه بازیابی‌شده)

                           دانشگاه

 

 

    کلیدواژه

 

شریف

امیرکبیر

خواجه نصیرالدین طوسی

علم و صنعت ایران

تهران

شهیدبهشتی

علامه طباطبایی

عباسپور

تربیت مدرس

تربیت دبیر رجایی

خوارزمی

هنر

علوم اقتصاد

شاهد

الزهرا

دانشگاه

12

8

15

42

1

7

31

-

9

-

-

28

-

38

14

کتابخانه مرکزی

8

14

21

34

2

4

57

-

5

-

78

11

83

43

75

کتابخانه مرکزی دانشگاه

5

9

17

30

1

4

46

-

8

-

60

10

71

-

40

کتابخانه

19

26

22

41

-

32

-

-

9

93

-

28

-

-

-

پایان‌نامه

13

-

-

64

-

-

-

-

4

-

-

-

47

-

-

جستجو

-

-

-

98

95

43

-

-

-

-

-

-

-

37

-

نشریات

50

-

-

63

-

22

-

-

-

-

-

-

-

98

-

اسناد

-

-

-

-

18

91

-

-

-

-

-

-

-

-

-

منابع علمی

-

-

-

-

2

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

بانک اطلاعاتی

-

-

-

-

20

-

-

-

-

-

-

-

-

-

-

پایگاه اطلاعاتی

-

-

-

-

-

-

-

-

9

-

-

-

-

-

-

نقشه سایت

-

-

-

-

2

64

-

-

-

-

-

-

-

-

-

 

 

 

 

 

 

 

داده‌های موجود در جدول 24 نشان‌می‌دهند که نتیجه جستجوی کلیدواژه «دانشگاه» در موتور جستجوی گوگل، دانشگاه تهران را در رتبه اول قرارداد؛ همچنین با کلیدواژه «کتابخانه مرکزی دانشگاه»، دانشگاه تهران، رتبه اول را در میان جامعه پژوهش به خود اختصاص‌داده‌است. بررسی اعداد و ارقام موجود در جدول 3 از آن حکایت‌می‌کنند که در رتبه‌بندی از نظر کلیدواژه‌های «کتابخانه، پایان‌نامه و پایگاه اطلاعاتی»، دانشگاه تربیت مدرس در بالاترین رتبه قراردارد؛ همچنین اعداد و ارقام نشان‌می‌دهند که [در فرایند] جستجو از طریق عبارت‌های «دانشگاه، کتابخانه مرکزی و کتابخانه مرکزی دانشگاه»، بیشتر وب‌سایت‌ها در صد نتیجه اولیه بازیابی‌شده‌اند. لازم به یادآوری است که از کلیدواژه‌های لاتین به دلیل اینکه سایت‌های دانشگاه‌های خارجی بازیابی‌می‌شده‌اند، در رتبه‌بندی صرف‌نظرشده‌است.

پرسش 4. جایگاه کلمات کلیدی در برچسب‌های[7] وب‌سایت‌ها چگونه است؟

علاوه‌بر تراکم کلمات کلیدی، استفاده از برچسب‌های «اچ.تی.ام.ال»[8] ازجمله برچسب عنوان، در نام دامنه، در URL صفحه، درون ابربرچسب[9] توصیف[10]، درون ابربرچسب کلیدواژه[11]، درون متن و نیز استفاده از کلمات مترادف در افزایش رتبه‌بندی سایت در موتورهای جستجو، مؤثر هستند که نتایج حاصل در جدول 25 مشاهده‌می‌شوند. همان‌طورکه پیش‌تر نیز توضیح‌داده‌شد، بالابودن تراکم کلمات کلیدی و همچنین جایگاه واژگان کلیدی در برچسب‌های وب‏سایت‌ها موجب افزایش دقت و سرعت در بازیابی‌شده و این مسئله به‌طور مستقیم با رؤیت‌پذیری موفق خدمات کتابخانه‏ای از طریق وب‏سایت کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی، ارتباط‌دارد.

جدول 25. کلمات کلیدی در برچسب‌ها و ابربرچسب‌های وب‌سایت‌های کتابخانه­های مرکزی مورد مطالعه

نام دانشگاه

ابربر چسب عنوان

نام   دامنه

URL صفحه

ابربرچسب توصیف

ابربرچسب کلیدواژه

کلمات مترادف

درون متن

تهران

*

 

*

 

 

 

 

علامه طباطبایی

*

 

 

 

 

 

 

رجایی

*

 

*

 

 

 

 

عباسپور

 

 

*

 

 

 

 

امیرکبیر

*

 

*

 

 

 

 

شریف

*

 

*

 

 

 

 

خوارزمی

*

 

 

 

 

 

 

هنر

*

 

*

 

 

 

 

خواجه نصیرالدین طوسی

*

 

*

*

*

 

 

علم و صنعت ایران

*

 

 

 

 

 

 

شهید بهشتی

*

 

 

*

*

 

 

تربیت مدرس

*

 

*

*

*

 

 

علوم اقتصاد

*

 

 

 

 

 

 

شاهد

*

 

 

 

 

 

 

الزهرا

*

 

*

 

*

 

 

 

 

 

 

جدول 25 نشان‌می‌دهد که دانشگاه‌های تهران، علم و صنعت ایران و خواجه نصرالدین طوسی، به‌ترتیب دارای پربسامدترین کلمات کلیدی در میان این وب‏سایت‌ها بودند که این، باعث افزایش میزان رؤیت وب‏سایت در موتور جستجو می‌شود؛ همچنین وب‏سایت‌هایی که صفحات انگلیسی ندارند و از کلیدواژه‌های انگلیسی استفاده‌نکرده‌اند، رؤیت‌پذیری پایینی دارند.

همچنین، کلیدواژه‌های «کتابخانه، کتابخانه و دانشگاه»، به‌ترتیب، بسامدی بالا داشته‌اند و در میان کلیدواژه‌های انگلیسی هم، کلمه «library »، بیشترین بسامد را داشته‌است. طراحان وب‏سایت کتابخانه‌های دانشگاهی بایدتوجه‌داشته‌باشند که هنگام طراحی، این کلیدواژه‌ها را در برچسب‌ها به‌کارببرند.

 

بحث و نتیجه‌گیری

یکی از کارآمدترین و بهترین روش‌های جستجوی اطلاعات در دنیای وب، استفاده از واژگانی است که به‌اصطلاح «کلمات کلیدی» نامیده‌می‌شوند. اغلب کاربران حرفه‌ای و جستجوگران ورزیده دنیای اینترنت، می‌توانند با طرح بهترین کلمات کلیدی و به‌کاربستن قوانین ترکیب آنها با هم، به پاسخ و نتیجه مرتبط دست‌بیابند. یکی از هدف‏هایی که بیشتر طراحان وب‌سایت‌ها دنبال‌می‌کنند، نمایش و قابل‌رؤیت‌بودن سایت آنها برای موتورهای جستجو است؛ درحقیقت باید وب‌سایت‌ها طوری بهینه شوند که موتورهای جستجو بتوانند به‌راحتی داخل آنها را جستجوکنند. نتایج پژوهش حاضر نشان‌می‌دهند که استفاده از تراکم کلمات کلیدی می‌تواند نقشی مهم در بالابردن رتبه‌ سایت و افزایش رؤیت‌پذیری وب‌سایت ایفاکند. یافته‌ها از آن حکایت‌می‌کنند که در بیشتر وب‌سایت‌ها  عبارت «کتابخانه مرکزی»، بیشترین تراکم را در میان عبارت‌های دوواژه‌ای؛ عبارت‌های «کتابخانه و دانشگاه و به زبان لاتین واژه «library»»، بیشترین تراکم را در میان تک‌واژه‌ها به خود اختصاص‌داده‌اند و این نشان‌دهنده آن است که استفاده از کلمات کلیدی مرتبط با محتوای وب‌سایت‌ها، احتمال رؤیت‌پذیری آنها را در موتورهای کاوش افزایش‌می‌دهد.

همچنین یافته‌ها از آن حکایت‌می‌کنند که استفاده از واژگان بامعنی در بسامد بالا و به‌کاربردن آنها در برچسب عنوان، باعث افزایش میزان رؤیت‌پذیری و درنتیجه، افزایش احتمال بازیابی وب‌سایت مربوط از طریق موتورهای کاوش می‌شود.

پژوهش شعبان‌زاده، موسوی چلک و شریفی (1388) نشان‌داد که استفاده از کلمات کلیدی عبارتی در بازیابی وب­سایت‌ها، کاربردی مؤثرتر نسبت‌به کلمات تک‌واژه‌ای دارد؛ این در حالی است که در پژوهش حاضر، بیشتر وب‌سایت‌های مورد مطالعه از کلمات کلیدی مناسب استفاده‌نکرده‌اند. نبود کلمات کلیدی عبارتی، یکی از عواملی است که باعث می‌شود وب‌سایت‌ها از دید بازدیدکنندگان پنهان‌بمانند و فرایند بازیابی موفق، محقق نخواهدشد. با توجه به اینکه اغلب، کاربران ایرانی به وب‌سایت‌های دانشگاه‌های شهر تهران مراجعه‌می‌کنند و به‌منظور دسترسی به وب‌سایت‌های مدنظر خود از کلیدواژه‌های فارسی در موتور جستجو گوگل استفاده‌می‌کنند، مدیران وب‌سایت‌ها برای افزایش میزان رؤیت جهانی و معرفی دانشگاه مربوط به جامعه جهانی، بایستی وب‌سایت‌های خود را به صفحات با زبان انگلیسی مجهزکنند که با پژوهش امین‌پور و همکاران همخوانی‌دارد.

دانشگاه‌های تهران، علم و صنعت ایران و خواجه نصرالدین طوسی، به‌ترتیب، دارای پربسامدترین کلمات کلیدی در میان این وب‌سایت‌ها بودند که این، باعث افزایش میزان رویت وب‌سایت در موتور جستجو می‌شود؛ همچنین وب‌سایت‌هایی که صفحات انگلیسی ندارند و از کلیدواژه‌های انگلیسی استفاده‌نکرده‌اند، رؤیت‌پذیری پایینی دارند.

یافته‌ها نشان‌می‌دهند وب‌سایت‌هایی که به بسامد تراکم کلمات کلیدی توجه‌کرده‌اند و واژگانی استاندارد را به‌کارگرفته‌اند که توسط کاربران، احتمال جستجوی آنها بالاتر است، از وب‌سایت‌های دانشگاه‌های دیگر جامعه پژوهش، سریع‌تر بازیابی‌شده‌اند. یافته‌ها از عدم استانداردسازی کلیدواژه‌های مشترک در وب‌سایت‌ها حکایت‌می‌کنند به‌گونه‌ای‌که هریک از وب‌سایت‌های یادشده، براساس میل شخصی مدیران به انتخاب کلیدواژه‌ها برای وب‌سایت خود اقدام‌کرده‌اند که این عدم هماهنگی، باعث کاهش شانس بازیابی وب‌سایت‌های مربوط از طریق موتورهای جستجو خواهدشد و ازطرفی، باعث می‌شود‌ تا وب‌سایت ‌از دید جامعه جهانی مخفی‌بماند و در اصطلاح، وب، پنهان شود؛ برای نمونه، دانشگاه آب و برق شهید عباسپور در هیچ‌یک از کلمات کلیدی، توسط موتور جستجو گوگل در صد نتیجه اولیه بازیابی‌نشده‌است و این نشان‌دهنده بی‌توجهی مدیران و طراحان این وب‌سایت‌ در انتخاب کلیدواژه‌های مناسب در متن صفحات، ابربرچسب کلیدواژه و ابربرچسب توصیف است.

علاوه‌بر تراکم کلمات کلیدی، استفاده از برچسب‌های «اچ.تی.ام.ال» ازجمله برچسب عنوان، در نام دامنه، در یو.آر.ال صفحه، درون ابربرچسب توصیف، درون ابربرچسب کلیدواژه، درون متن و نیز استفاده از کلمات مترادف در افزایش رتبه‌بندی سایت در موتورهای جستجو مؤثر هستند، یافته‌ها نشان‌دادند که دانشگاه‌های تهران، تربیت مدرس، امیرکبیر، شریف، خواجه نصیرالدین طوسی، هنر و تربیت دبیر شهید رجایی در یو.آر.ال خود از کلیدواژه «library» استفاده‌کرده‌اند. دانشگاه‌های تهران، امیرکبیر، شریف، خواجه نصیرالدین طوسی و هنر در برچسب عنوان، «central library» را به‌کار‌برده‌اند و در «یو.آر.ال» خود از کلیدواژه «library» استفاده‌کرده‌اند؛ همچنین، دانشگاه‌های تهران، خواجه نصیرالدین طوسی، هنر، شاهد و شهید بهشتی در برچسب عنوان به فارسی از کلیدواژه «کتابخانه مرکزی» استفاده‌کرده‌اند که این نشان‌می‌دهد، اگر واژگان کلیدی مرتبط با فعالیت سایت، در محتوای صفحه، درون ابربرچسب‌های وب‌سایت‌ها قرارگیرند، احتمال رؤیت‌پذیری آنها افزایش‌می‌یابد. تنها دانشگاه‌های خواجه نصیرالدین طوسی، شهید بهشتی، الزهرا و تربیت مدرس به کاربرد کلمات کلیدی در ابربرچسب‌های توصیف و کلیدواژه توجه‌کرده‌اند. دانشگاه‌ها‌ی علم و صنعت و شاهد، فقط از برچسب عنوان استفاده‌کرده‌اند که این مشخص‌می‌کند، طراحان این سایت‌ها نسبت‌به سایر سایت‌ها، درخصوص اهمیت و جایگاه کلمات کلیدی، بیشترین کم‌توجهی را از خود نشان‌داده‌اند. استفاده از ابربرچسب‌ها باعث می‌شود تا در نمایه‌سازی این صفحات توسط موتورهای کاوش نقشی بسزا داشته‌باشد که با پژوهش درخوش (1385) همسو است. پژوهش مردانی‌نژاد و فرهادی در سال 1391 نشان‌داد که طراحان وب‌سایت‌ها بایستی کلیدواژه‌هایی را استفاده‌کنند که براساس بررسی وضعیت تراکم کلمات کلیدی در ساختار وب‌سایت‌های واحدهای آموزش مجازی استانداردهای اصطلاح‌نامه نویسی، مصطلح‌شده باشند تا میزان بازیابی وب‌سایت و رؤیت‌پذیری نیز افزایش‌یابد؛ این در حالی است که کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های شهر تهران از کلیدواژه‌های مختلف در محتوای وب‌سایت خود استفاده‌کرده‌اند و این باعث عدم بازیابی دقیق وب‌سایت می‌شود.

 بنابراین، نتیجه‌گیری کلی را بایستی این‌گونه مطرح‌کرد که وب‌سایت‌های مورد مطالعه، به اندازه کافی به تراکم کلمات کلیدی (در وب‌سایت‌ها) توجه‌نکرده‌اند و این توجه در سطح متوسط به پایین قراردارد؛ تنها در مواردی، وب‌سایت‌های کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های تابع وزارت علوم شهر تهران در سطح خوب قرارگرفته‌اند؛ ازاین‌رو، این ویژگی می‌بایست در طراحی‌های وب‌سایت‌ها مدنظرقرارگیرد.



[1] . Keyword density

[2] . Firefox

[3] . SEO: Search Engine Optimization

[4] . HTML: HyperText Markup Language

[5] . http://www.msrt.ir

[6] . Title Description

[7] . Tags

[8] . HTML

[9] . Meta Tag

[10] . Meta description

[11] . Meta Keywords

امین‌پور، فرزانه. (1390). روش‌های ارتقای رتبه وب‌سایت‌های دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران. مجله دانشکده پزشکی اصفهان، 29(127)،115-125.

درخوش، ملیحه. (1385). بررسی وضعیت استفاده از ابربرچسب‌ها در وب‌سایت کتابخانه‌های مرکزی دانشگاه‌های دولتی ایران. در مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای وب‌سایت‌های دانشگاهی، ایران، بابل (ص 301-3012). تهران: کتابدار.

شعبان‌زاده، مریم، موسوی‌چلک، افشین و شریفی، شهرزاد. (1385). بررسی تأثیر تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های صنعتی تحت پوشش وزارت علوم شهر تهران. در مجموعه مقالات همایش منطقه‌ای وب‌سایت‌های دانشگاهی، ایران، بابل (ص 99-115). تهران: کتابدار.

مردانی‌نژاد، علی و دانش، فرشید. (1391). ارزیابی تراکم کلمات کلیدی در وب‌سایت‌های برتر کتابخانه مرکزی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران. فصلنامه کتابداری و اطلاع‌رسانی، 57، 263-284.

مردانی‌نژاد، علی و فرهادی، آیدا. (1391). بررسی وضعیت تراکم کلمات کلیدی در ساختار وب‌سایت‌های واحدهای آموزش مجازی دانشگاه‌های علوم پزشکی ایران. فصلنامه یادگیری الکترونیکی مدیا، 1(12)، 28-37.

مسگرپور، بیتا. (1388). مقایسه رتبه‌های کشوری، منطقه‌ای و جهانی وب‌سایت دانشگاه‌ها و مراکز تحقیقاتی ایران. مجله پژوهشی حکیم، 3(12)، 18-29. 

Hajizeinolabedini, M., Maktabifard, L., & Osareh, F. (2006). Collaboration analyses of World National Library website via webometric methods. In Proceedings of 10th International Workshop on Webometrics, Scientometrics and Informetrics & Seventh COLLNET Meeting, Nancy, France: 215-226.

Osareh, F. (2003). Mapping the structure of library & information schools (LIS) websites using cluster and multidimensional. In The 9th International Conference on Scientometrics and Informetrics, Beijing, China.

Smith, A. (2004). ANZAC Webometrics: exploring Australasian web structures. Retrieved from http:// www.Vum.ac.nz /staff/ alstair _ smith