تحلیل تطبیقی استنادهای پایان‌نامه‌های دکترای روان‌شناسی عمومی دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

2 استادیار علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

3 دانشجوی دکترای علم اطلاعات و دانش‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 کارشناس بهداشت آموزش و پرورش استان گلستان

چکیده

هدف: هدف پژوهش حاضر تحلیل تطبیقی استنادهای پایان‌نامه‌های دکترای روان‌شناسی عمومی دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس می‌باشد.
           
روش‌شناسی: روش پژوهش حاضر از نوع توصیفی-تحلیلی است و جامعۀ مورد ‌مطالعه شامل تمامی منابع مندرج در فهرست منابع و مآخذ ۱۰۳ پایان‌نامۀ دکترای روان‌شناسی عمومی دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس می‌باشد. برای تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش حاضر از نرم‌افزار مایکروسافت اکسل استفاده گردید.
           









دریافت: 01/06/1394
پذیرش: 12/12/1394





 



یافته‌ها: طبق یافته‌های پژوهش، در دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس، مجلات لاتین به‌ترتیب با 69/44 درصد و 14/55 درصد، بیشترین استنادها را از لحاظ نوع منبع به خود اختصاص داده‌اند و زبان انگلیسی به‌ترتیب با 28/72 درصد و ۸۴ درصد، زبان غالب مورد‌استناد بوده و دوره‌های زمانی۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ و۱۳۷۰ تا ۱۳۷۴ بیشترین استنادها را به نسبت سایر دوره‌ها به‌دست آورده‌اند. میانگین تعداد استناد در این دو دانشگاه نیز 71/131 و 26/129 استناد محاسبه شده و مجلات هسته و پراستناد و مؤلّفان و کتب پربسامد هم شناسایی شدند. ‌ام. پی. سلیگمن در دانشگاه علامه طباطبایی و پریرخ دادستان در دانشگاه تربیت مدرس به‌عنوان پراستننادترین مؤلفان فارسی و لاتین شناخته شده‌اند. پایان‌نامه‌ها و کتب لاتین به‌ترتیب با ۶ و 9/20 سال کمترین و بیشترین نیم‌عمر را در دانشگاه‌های مذکور به‌دست آورده‌اند.
           
نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که وضعیت استنادی پایان‌نامه‌های این دو دانشگاه از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار است.
            

کلیدواژه‌ها


در عصر انفجار اطلاعات، چالش ‌برانگیزترین امور برای کتابخانه‌ها و مراکز اطلاع‌رسانی در سراسر جهان، نظارت بر حجم انبوه اطلاعاتی است که در حال تولید و پیدایش است (دمرچی‌لو، ۱۳۹۲: ۱۸۰). یکی از نوشتارهای تحقیقاتی که نقش قابل ‌توجهی در تولید اطلاعات علمی ایفا می‌کند، پایان‌نامه‌هاست که محدود ‌بودن دامنۀ موضوعی آن‌ها، ویژگی بسیار خوبی برای پژوهش است (ایزدی، ۱۳۸۹: ۱۲) اما بررسی متن، بدون درنظرگرفتن استنادها و ارجاعات، کاری ناقص و بی‌اعتبار است؛ به ‌همین دلیل دستیابی به دانش پیشینیان و استنادها و ارجاعات نوشته‌های علمی از اهمیت خاصی برخوردار است. سنجش و اندازه‌گیری علم و پژوهش با روش‌های علم‌سنجی عملی می‌شود (احمدی و سلیمی و فتحی، ۱۳۹۲: ۱۵۰). بیکر[1] (۱۹۹۰) اظهار می‌دارد که درواقع، ارجاع احترامی است که یک مدرک برای مدرکی دیگر قائل می‌شود. علم‌سنجی، اطلاعات مرتبط و ارزشمندی را در ارتباط با عملکرد محققین و تعیین پیش‌قراولان یک حوزۀ علمی در خلال زمان آشکار می‌سازد (رشیدی، ۱۳۹۲: ۸۲۳).

از شیوه‌های مورد ‌استفاده در پژوهش‌های استنادی، کتاب‌سنجی[2] است. کتاب‌سنجی یک رشته و زمینۀ علمی و مطالعاتی است که پیوسته در حال تغییر و تحول است و قوانین مهم و قابل ‌توجهی دارد (کومار، ۱۳۸۱: ۳۷۹-۳۸۰). یکی از شیوه‌های بررسی گرایش پژوهشگران در استفاده از منابع اطلاعاتی، روش تحلیل استنادی است که به‌عنوان شاخه‌ای معتبر از مطالعات کتاب‌سنجی به بررسی استنادها و منابع به‌کار گرفته‌شده برای تألیف آن متون می‌پردازد و بدین‌وسیله الگوهای ارتباط علمی در حوزه‌های مختلف دانش را نمایان می‌سازد (زراعت‌کار و عالیشان کرمی، ۱۳۹۲: ۵۳). به باور گارفیلد[3] (۱۹۷۲) تسهیل مراحل تحقیق و افزایش نتایج تحقیق با استفاده از تحلیل استنادی میسر است. او همچنین می‌گوید با استفاده از روش تحلیل استنادی می‌توان تاریخ علم را مطالعه کرده و رابطۀ فکری و علمی در میان تحقیقات قبلی را ازطریق تحلیل استنادی توصیف کرد. سه دلیل عمده برای استناد به منابع اطلاعاتی وجود دارد: حفظ و رعایت حقوق صاحبان آثار و هدایت خوانندگان به منبع اصلی اطلاعات استنادشده به‌منظور دسترسی و تکمیل اطلاعات مورد‌نیاز و اعتبار بخشیدن و تضمین صحت اطلاعات ارائه‌شده (نوذری و همکاران، ۱۳۹۱: ۵۴). به کمک تحلیل استنادی می‌توان میانگین تعداد استنادها، پربسامدترین منابع، توزیع فراوانی استناد به زبان‌های مختلف، میزان روزآمدی منابع، میزان اثرگذاری منابع و تعداد مجلات هستۀ یک حوزۀ علمی را تعیین کرد. این فرایند درنهایت به شناسایی نیازهای اطلاعاتی محققین آن حوزۀ علمی، آگاهی مدیران و مسئولین کتابخانه‌ها جهت تهیۀ منابع اطلاعاتی بهینه و به‌کارگیری اصول بودجه در راستای تهیۀ مجموعه‌ای غنی منجر گردد (دمرچی‌لو، ۱۳۹۲: ۱۸۰).

بیان مسئله

یکی از مهم‌ترین و باارزش‌ترین کارهای تحقیقی دانشجویان دکتری، پایان‌نامه‌های آن‌هاست که در نوشتن این کار تحقیقی مهم، از منابع اطلاعاتی در محمل‌ها و زبان‌های گوناگونی استفاده می‌شود ولی مشخص‌نمودن اینکه کدام‌ یک از محمل‌های اطلاعاتی (کتاب، نشریه، مقاله، کنفرانس و ...) و به چه زبانی بیشترین کاربرد را در میان حجم زیاد انتشارات برای دانشجویان دارد، مسئله‌ای است که پژوهش حاضر به دنبال کشف آن می‌باشد تا با شناسایی این منابع به دانشجویانی که در آینده می‌خواهند پژوهش‌هایی از این نوع را به‌انجام برسانند، یاری رساند (صابری و نیک‌خواه، ۱۳۸۷: ۱۵). با پیدایش روش علمی تحلیل استنادی از یک‌سو و انتشار مستمر ابزارهای کتاب‌شناختی همانند نمایۀ استنادی علوم و نمایۀ استنادی علوم‌اجتماعی از سوی‌دیگر که کار شناسایی و گردآوری مقالات و منابع را راحت کرده، مسیر کشف و تشخیص رفتارهای استفاده از منابع هموار شده است و امروز تحلیل استنادی یکی از روش‌های پذیرفته‌شده در این ‌گونه بررسی‌ها به‌شمار می‌آید (همایی، سلیمانی و افشار، ۱۳۹۰: ۱۷۶). اطلاع از اینکه کدام یک از انواع منابع اطلاعاتی به چه زبانی و در چه محدودۀ زمانی، بیش از سایر منابع و در جریان اطلاع فرد از آخرین منابع و پیشرفت‌های رشته‌اش مورد‌استفاده قرار می‌گیرد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا در تشخیص ویژگی‌های رفتار اطلاع‌یابی و میزان اولویت منابع مورد ‌استفاده، بسیار مؤثر بوده و در جریان تأمین منابع اطلاعاتی و نیز تعیین جایگاه رشته‌های مورد‌نظر در مشارکت‌های بین‌المللی نقش مهمی را ایفا می‌نماید. سؤالی که در ذهن ما وجود دارد این است که چگونه می‌توان رابطۀ موثری بین حجم انبوه دانش مضبوط و جامعۀ کاربران آن برقرار کرد؟ به ‌همین دلیل هدف اصلی ما در این پژوهش تحلیل تطبیقی استنادهای پایان‌نامه‌های دکترای روان‌شناسی عمومی دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس می‌باشد. همچنین اهداف فرعی دیگری نیز چون شناسایی و مقایسۀ نوع محمل‌های اطلاعاتی، وضعیت زبانی، انتشار و میانگین تعداد استنادها، مجلات هسته، مؤلّفان و منابع پراستناد و نیم‌عمر منابع نیز مد نظر بوده است.

اهمیت و ضرورت پژوهش

رابین[4] (۲۰۰۴) اظهار می‌دارد که تحلیل استنادی، بررسی فراوانی و الگوی استنادها در مقالات و کتاب‌ها و منابع دیگر است. با استفاده از این ‌روش نه‌تنها می‌توان به بررسی انگارۀ رفتار استنادی جامعۀ مورد‌ پژوهش پرداخت بلکه با استفاده از نتایج حاصله می‌توان میزان تأثیر مجموعۀ منابع کتابخانه در شکل‌گیری متون علمی را نیز بررسی کرد و از آن برای سیاست‌گذاری مجموعه‌سازی کتابخانه‌ها بهره برد. اعتبار پژوهشی پایان‌نامه‌ها بر کسی پوشیده نیست و دانشجو در تدوین پایان‌نامۀ خود ناگزیر است برای یافتن سابقۀ کار و شواهد تحقیق، متون و منابع مختلفی را جست‌وجو نموده و مورد ‌استفاده قرار دهد که سبب می‌شود فهرست مآخذ پایان‌نامه‌ها منبع بسیار با ارزشی برای آگاهی نسبت ‌به متون مربوط ‌به یک موضوع خاص باشند. به‌ همین دلیل در معرفی کتابشناسی‌ها، فهرست مآخذ پایان‌نامه‌ها در صدر منابع مورد ‌توصیه قرار می‌گیرد (صابری و نیک‌خواه، ۱۳۸۷: ۱۵۱). همچنین شناخت نیازها و الگوهای اطلاعاتی محققان پایان‌نامه‌ها، می‌تواند به تصمیم‌گیری بهتر مسئولان و نیز تغییر و بهبود رفتار اطلاعاتی نویسندگان بینجامد. همچنین نویسندگان پایان‌نامه‌ها با شناخت رفتار استنادی خود، این امکان را دارند که نسبت ‌به ارتقا و بهبود رفتار استنادی و الگوهای علمی اقدام نمایند. همچنین، نتایج این پژوهش به مجموعه‌سازان کتابخانه‌ها کمک خواهد کرد تا بتوانند با توجه ‌به رفتارهای استنادی نویسندگان، نیازهای آتی آن‌ها را بهتر تشخیص داده و در فراهم‌آوری منابع اطلاعاتی به‌صورت راهبردی اقدام نمایند. با استفاده از نتایج این پژوهش می‌توان به‌تازگی یا قدیمی‌بودن اطلاعات مورد‌استفاده پی برد و درجۀ مفید‌بودن منابع اطلاعاتی را ازطریق تعداد دفعات استناد و مراجعۀ دانشجویان به آن‌ها تعیین کرد. تحلیل استنادی هم برای کتابداران کتابخانه‌های دانشگاهی در تعیین منابع مورد‌نیاز برای سفارش و هم برای استفاده‌کنندگان در تصمیم‌گیری درخصوص آنکه چه مجله‌ای را به‌طور معمول مطالعه کنند و برای اعضای هیئت‌علمی از جهت انتخاب مجله برای چاپ خود، مفید است. البته تحلیل استنادی کاربردی وسیع‌تر از انتخاب مجلات دارد و می‌تواند در ارزیابی منابع اینترنتی و... هم نقش موثری داشته باشد و علی‌رغم چالش‌هایی که با استناد کاذب و خوداستنادی‌ها روبه‌روست، درمقایسه‌با دیگر روش‌ها عینی‌تر است و هنوز کاربری وسیعی در انتخاب منابع اطلاعاتی دارد (اخوتی و دیگران، ۱۳۹۳: ۲).  

پرسش‌های پژوهش

1.  نوع منابع اطلاعاتی مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

2.  زبان منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

3.  وضعیت استنادی پایان‌نامه‌ها ازنظر تاریخ انتشار در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

4.  میانگین تعداد استناد برای هر پایان‌نامه در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

5.  مجلات هسته و پراستناد براساس قانون بردفورد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

6.  پراستنادترین مؤلفان منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

7.  پراستنادترین کتب فارسی و لاتین منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

8.  نیم‌عمر منابع فارسی و لاتین منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

فرضیة پژوهش

میان زمان نشر و تعداد دفعات استناد ارتباط مستقیم وجود دارد، یعنی هرچه زمان نشر به زمان حال نزدیک‌تر باشد، تعداد دفعات استناد بیشتر است.

پیشینة پژوهش

دررابطه ‌با مطالعات و پژوهش‌های تحلیل استنادی، تحقیقات فراوانی در این مورد ‌انجام شده که با استفاده از کلیدواژه‌هایی مانند تحلیل استنادی[5]، کتاب‌سنجی[6]، قانون بردفورد[7]، لوتکا[8]، زیف[9] و نیز جست‌وجو در متون و منابع گوناگونی ازجمله پایگاه‌های الکترونیکی مانند www.irandoc.ac.ir، www.noormags.com، www.sid.ir، www.proquest.com به برخی از آن‌ها اشاره می‌شود.

اخوتی و همکاران (۱۳۹۳) با تحلیل استنادی ده سال تولیدات علمی دانشکدۀ دندان‌پزشکی کرمان به این نتیجه رسیدند که ۱۱۰۲۳ استناد از پایان‌نامه‌ها و مقاله‌ها استخراج شد و میانگین استناد در هر پایان‌نامه 25/39 و در مقاله برابر با 74/44 بود. بیشترین استنادات مربوط‌ به مجلات انگلیسی و کتاب‌ها بوده و بیشترین روزآمدی مربوط ‌به منابع انگلیسی و متعلق به سال‌های ۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵ و ۲۰۶۶ تا ۲۰۱۰ بوده است. نیز پنج مجله به‌عنوان مجلات هسته معرفی شدند.

زراعت‌کار و عالیشان کرمی (۱۳۹۲) در پژوهشی با عنوان تحلیل استنادی و محتوایی مجلۀ پزشکی هرمزگان ۱۳۸۵ تا ۱۳۸۹ به این نتیجه رسیدند که از ۴۱۶۸ استناد در ۲۱۱ مقالۀ منتشره، از نظر محمل اطلاعات، استناد به مجلات با 55/78 درصد و از نظر زبان نیز استناد به منابع انگلیسی با 5/83 درصد و میانگین استناد برای هر مقاله 7/9 بوده است.

حداد (۱۳۸۸) در پژوهشی به وضعیت استناد در مآخذ پایان‌نامه‌های دکتری ارتباطات دانشکدۀ علوم‌اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی طی سال‌های ۱۳۷۴ تا ۱۳۸۴ به این نتیجه رسید که کتاب‌ها با ۶۵۸ استناد 9/58 درصد) بیشترین استناد را دارند. متوسط استناد برای هر پایان‌نامه 75/139 است و بیشترین منابع استنادشده به زبان فارسی است. نیم‌عمر متوسط کل منابع در این رشته ۱۱ سال و دو ماه می‌باشد و پربسامدترین کتاب «روش تحقیق در محتوای مطبوعات» و پربسامدترین مؤلف «‌معتمدنژاد‌» است.

کیخا و عصاره و بیگدلی (۱۳۸۹) با تحلیل استنادی پایان‌نامه‌های دانشجویان دورۀ دکتری عمومی دانشگاه علوم‌پزشکی زاهدان به این نتیجه دست یافتند که ۷ مجله به‌عنوان مجلات هسته مشخص شدند و ازنظر محمل اطلاعات نیز حدود ۹۷ درصد استنادها به‌ترتیب به مجلات، کتاب‌ها، پایان‌نامه‌ها تعلق گرفته و حدود ۷۵ درصد استنادها به زبان انگلیسی بوده است. نیز نیم‌عمر منابع مورد‌استناد ۱۱ سال محاسبه شده است.

موحدپور (۱۳۸۹) در پژوهشی با عنوان تحلیل استنادی مآخذ پایان‌نامه‌های دانش‌آموختگان تحصیلات تکمیلی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم‌تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی بین سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۷ به این نتیجه رسید که میانگین استناد هر پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد 9/62 و در مقطع دکتری 1/126 استناد بوده است. کتاب‌ها در هر دو مقطع بیشترین استنادها را به خود اختصاص داده‌اند. در مقطع کارشناسی ارشد، زبان فارسی و در مقطع دکتری، زبان انگلیسی به‌عنوان زبان غالب استنادها شناخته شده‌اند. ازنظر تاریخ انتشار، در مقطع کارشناسی ارشد، دورۀ زمانی مابین سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵) و در مقطع دکتری، دورۀ زمانی مابین سال‌های ۱۳۷۵ تا ۱۳۷۹ (۱۹۹۶ تا ۲۰۰۰)، بیشترین تعداد استنادها را به خود اختصاص داده است. علی دلاور و آلبرت باندورا به‌عنوان پراستنادترین نویسندگان فارسی و لاتین در هر دو مقطع شناخته شده‌اند. میانگین نیم‌عمر کل منابع مورد‌استناد در مقطع کارشناسی ارشد 8/10، و در مقطع دکتری 3/10 سال بوده است.

یانگ و پان[10] (۲۰۰۶) در پژوهشی در چین با مطالعه استنادی دو مجلۀ هورمون‌شناسی و مجلۀ آسیایی هورمون به این نتیجه رسیدند که متوسط تعداد استنادها در مجلۀ آسیایی هورمون‌شناسی 43/20 استناد و در مجلۀ ملی هورمون‌شناسی 18/10 استناد بود. ازنظر نوع منابع مورد‌استناد، در مجلۀ آسیایی هورمون‌شناسی 84/95 درصد استنادها و در مجلۀ ملی هورمون‌شناسی ۹۳ درصد استنادها به مجلات اختصاص یافته است. همچنین ۱۲ مجله به‌عنوان مجلات هستۀ حوزۀ هورمون‌شناسی معرفی شدند. ازسوی‌دیگر، نویسندگان مجلۀ ملی هورمون‌شناسی نسبت‌به مجلۀ آسیایی هورمون‌شناسی به منابع روزآمدتری استناد کرده‌اند.

تونتا و اوموت[11] (۲۰۰۴) در دانشگاه هاستپ ترکیه در پژوهشی استنادهای ۱۰۰ پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد و دکتری کتابداری و اطلاع‌رسانی ارائه‌شده در بین سال‌های ۱۹۷۴ تا ۲۰۰۲ را مورد‌ بررسی قرار دادند. نتایج نشان داد که پایان‌نامه‌های دکتری ۵/۲ برابر پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد به منابع استناد کرده‌اند و تک‌نگاشت‌ها بیش از ۵۰ درصد استنادها و سپس نشریات ادواری ۴۲ درصد استنادها را به خود اختصاص داده بودند؛ نیم‌عمر استنادها ۹ سال برآورد شده است.

آماندا سیگارت هاب[12] (۲۰۰۴) مقالات کمی و کیفی جامعه‌شناسی را در چهار مجلۀ هستۀ این رشته ازنظر الگوهای استنادی مقایسه کرد. نتایج نشان داد که مقالات کمی بیشتر به مقالات مجلات استناد کرده‌اند تا به تک‌نگاشت‌ها، درحالی‌که مقالات کیفی بیشتر به تک‌نگاشت‌ها استناد کرده‌اند. مقالات کمی فقط به مقالات مجلاتی که منحصراً مقالات کمی منتشر می‌کنند، استناد کرده‌اند ولی مقالات کیفی علاوه‌بر نشریاتی که مقالات کیفی منتشر می‌کنند به مجلاتی که مقالات کمی نیز نشر می‌دهند، استناد می‌کنند.

شوکین وکاشیک[13] (۲۰۰۴) نیز در تحلیل استنادی مجلۀ فیزیولوژی گیاهی گزارش کردند که 11/81 درصد از منابع استفاده‌شده از نوع مقاله، 84/13 درصد کتاب، 79/2 درصد مقالات کنفرانس‌ها، 57/1 درصد پایان‌نامه و 6/0 درصد سایر انواع منابع بوده‌اند.

با بررسی کلی پیشینه‌های پژوهش‌های انجام‌گرفته می‌توان به‌طور خلاصه چنین بیان کرد که متغیرهایی چون نوع، زبان، محل، تاریخ انتشار، و نیم‌عمر منابع مورد‌استناد تحت بررسی قرار گرفته‌ و پراستنادترین منابع و مجلات هسته نیز تعیین گردیده‌اند.

روش‌شناسی پژوهش

این پژوهش از نوع توصیفی‌تحلیلی است و در آن از تحلیل استنادی که یکی از شیوه‌های کتاب‌سنجی است، استفاده شده است. ازجمله امتیازات این روش نسبت ‌به سایر روش‌ها امکان عملی انجام آن و دور نگه‌داشتن یافته‌های پژوهش از نظرهای شخصی و تعصب‌هاست که احتمالاً در سایر روش‌ها تا حدی دیده می‌شود (عسگری و ضیایی و بخشودنی‌ها، ۱۳۹۲: ‌۳۳). در توجیه روایی روش پژوهش می‌توان گفت چون مطالعۀ مستقیم رفتارها و فعالیت‌های منجر به تولید و اشاعه و کسب اطلاعات علمی بسیار دشوار و در پاره‌ای از موارد غیر‌عملی است، به‌ناچار باید به روش غیر‌مستقیم توسل جست و آمار برجای ‌مانده از این فعالیت‌ها را که همان استنادها هستند، بررسی کرد (دیانی، ۱۳۶۱: ۴۱). بوچانان و هروبرت[14] (۱۹۹۳) معتقد هستند که بررسی الگوهای استنادی، ابزار علمی و مهمی برای تهیۀ منابع اطلاعاتی است. جامعۀ مورد‌مطالعه در این پژوهش شامل تمامی منابع مندرج در فهرست منابع و مآخذ ۱۰۳ پایان‌نامه‌های دکتری روان‌شناسی عمومی دانشگاه‌های علامه طباطبایی (۴۵ عنوان پایان‌نامه) و تربیت مدرس (۵۸ عنوان پایان‌نامه) می‌باشد که تا ابتدای نیم‌سال تحصیلی دوم سال ۹۰-۸۹ در این دو دانشگاه دفاع شده و در کتابخانه موجود بوده است.

یافته­های پژوهش

پرسش اول: نوع منابع اطلاعاتی مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

همان‌گونه که در جدول ۱ ملاحظه می‌شود، در هر دو دانشگاه بیشترین میزان استناد به نشریات اختصاص یافته به‌طوری ‌که در دانشگاه علامه طباطبایی از مجموع ۵۹۰۵ استناد، 57/49 درصد به نشریات اختصاص یافته و در دانشگاه تربیت مدرس نیز تقریباً نتایج مشابهی به دست آمده، چنان‌که از مجموع ۷۴۶۱ استناد، 66/57 درصد استنادها به نشریات بوده است. درمجموع نیز در پایان‌نامه‌های دو دانشگاه، از مجموع ۱۳۳۶۶ استناد، مجلات با 08/54 درصد، بیشترین میزان استنادها را به خود اختصاص داده‌اند.

 


جدول ۱. میزان استناد براساس نوع منابع اطلاعاتی در پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس

                                               دانشگاه

    نوع منابع

علامه طباطبایی

تربیت مدرس

جمع

کتاب

فارسی

فراوانی

938

714

1652

درصد

88/15

57/9

26/12

لاتین

فراوانی

1277

1966

3243

درصد

62/21

35/26

26/24

نشریه

فارسی

فراوانی

288

188

476

درصد

88/4

52/2

56/3

لاتین

فراوانی

2639

4114

6753

درصد

69/44

14/55

52/50

پایان‌نامه

فارسی

فراوانی

279

178

457

درصد

72/4

38/2

42/3

لاتین

فراوانی

109

41

150

درصد

85/1

55/0

12/1

منابع الکترونیک

فارسی

فراوانی

20

6

26

درصد

34/0

08/0

19/0

لاتین

فراوانی

123

78

201

درصد

08/2

04/1

5/1

سمینار

فارسی

فراوانی

42

46

88

درصد

71/0

62/0

66/0

لاتین

فراوانی

38

48

86

درصد

64/0

64/0

64/0

سایر منابع

فارسی

فراوانی

54

31

85

درصد

91/0

42/0

64/0

لاتین

فراوانی

98

51

149

درصد

66/1

68/0

11/1

جمع

فارسی

فراوانی

1621

1163

2784

درصد

44/27

59/15

83/20

لاتین

فراوانی

4284

6298

10582

درصد

54/72

4/84

15/79

جمع

فراوانی

5905

7461

13366

درصد

100

100

100

پرسش دوم: زبان منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

جدول ۲: توزیع فراوانی میزان استناد براساس زبان مورد‌استناد در پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علامه طباطبایی و
تربیت مدرس

                        زبان

 

دانشگاه

فارسی

انگلیسی

سایر

جمع

فراوانی

درصد

فراوانی

درصد

فراوانی

درصد

فراوانی

درصد

علامه طباطبایی

۱۶۲۱

35/27

۴۲۸۴

28/72

۲۲

۳۷/.

۵۹۲۷

۱۰۰

تربیت مدرس

۱۱۶۳

51/15

۶۲۹۸

۸۴

۳۶

۴۸/.

۷۴۹۷

۱۰۰

 

 

 

 

 

همان ‌طور که جدول ۲ نشان می‌دهد در هر دو دانشگاه اکثراً به منابع لاتین استناد شده است تا منابع فارسی. نتیجۀ بررسی استناد‌های دانشگاه علامه طباطبایی نشان می‌دهد که از ۵۹۲۷ منبع مورد‌استناد، 28/72 درصد به منابع انگلیسی و تنها 35/27 درصد به منابع فارسی اختصاص داشته است. همچنین در دانشگاه تربیت مدرس از ۷۴۹۷ منبع مورد‌استناد، ۸۴ درصد به منابع انگلیسی و تنها 51/15 درصد به منابع فارسی استناد کرده‌اند. درمجموع هم زبان انگلیسی با 82/78 درصد، زبان غالب مورد‌استناد در پایان‌نامه‌های این دو دانشگاه شناخته شده است.

پرسش سوم: وضعیت استنادی پایان‌نامه‌ها ازنظر تاریخ انتشار در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

همان‌طور که جدول ۳ نشان می‌دهد، در دانشگاه علامه طباطبایی، دورۀ زمانی۱۳۸۴ تا ۱۳۸۰ (۲۰۰۵ تا ۲۰۰۱) با 33/24 درصد و در دانشگاه تربیت مدرس هم دورۀ زمانی ۱۳۷۴ تا ۱۳۷۰ (۱۹۹۵ تا ۱۹۹۱) با 33/20 درصد، بیشترین استنادها را به خود اختصاص داده‌اند که در هر دو دانشگاه نیز در این دوره‌های زمانی استناد به مجلات بیشتر بوده است. درمجموع در این دو دانشگاه بیشترین استنادها به دورۀ زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۰ (۲۰۰۵ تا ۲۰۰۱) با 82/19 درصد تعلق دارد.

نتایج حاصل از جدول ۳ نشان می‌دهد که در هر دو دانشگاه، دوره‌های زمانی متوالی ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۴ (۱۹۹۱ تا ۲۰۰۵) بیشترین استنادها را به خود اختصاص داده‌اند با این اختلاف که در دانشگاه علامه طباطبایی دورۀ زمانی ۱۳۸۰ تا ۱۳۸۴ (۲۰۰۱ تا ۲۰۰۵) در رتبۀ اول و در دانشگاه تربیت مدرس دورۀ زمانی ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۴ در رتبۀ نخست قرار گرفته و این اختلاف نشان‌دهندۀ استفادۀ دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی از منابع روزآمدتر را نسبت‌به دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس نشان می‌دهد.

پرسش چهارم: میانگین تعداد استناد برای هر پایان‌نامه در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

همچنان‌ که جدول ۴ نشان می‌دهد در دانشگاه علامه طباطبایی، میانگین تعداد استناد در هر پایان‌نامه برابر با 71/131 و در دانشگاه تربیت مدرس نیز 26/129 استناد محاسبه گردیده است. نتایج تحقیق نشان داد که دانشجویان دکتری روان‌شناسی عمومی دانشگاه علامه طباطبایی در تهیۀ پایان‌نامه‌های خود از منابع نسبتاً بیشتری نسبت ‌به دانشجویان دانشگاه تربیت مدرس استفاده کرده‌اند. درمجموع نیز میانگین کل استناد در پایان‌نامه‌های دو دانشگاه 33/130 استناد بوده است.

 

جدول ۳. میزان استناد براساس تاریخ انتشار منابع مورد‌استناد در پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس

                                   دانشگاه

 تاریخ انتشار

علامه طباطبایی

تربیت مدرس

جمع

پائین‌تر از 1360 (1981)

فراوانی

504

1069

1573

درصد

50/8

26/14

72/11    

1364-1360

(1985-1981)

فراوانی

379

734

1113

درصد

39/6

79/9

29/8

1369-1365

(1990-1986)

فراوانی

585

1071

1656

درصد

87/9

28/14

34/12

1374-1370

(1995-1991)

فراوانی

1009

1524

2533

درصد

02/17

33/20

87/18

1379-1375

(2000-1996)

فراوانی

1149

1447

2596

درصد

39/19

30/19

34/19

1384-1380

(2005-2001)

فراوانی

1442

1219

2661

درصد

33/24

26/16

82/19

بالاتر از 1385

(2006)

فراوانی

825

405

1230

درصد

92/13

40/5

16/9

بدون ذکر تاریخ

فراوانی

34

28

62

درصد

57/0

37/0

46/0

جمع

فراوانی

5927

7497

13424

درصد

100

100

100

 

 

 

 

 

جدول ۴. توزیع فراوانی تعداد پایان‌نامه‌ها و استنادها و میانگین تعداد استنادها در پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس

                                           استناد

دانشگاه

پایان نامه ها

استنادها

میانگین

فراوانی (درصد)

فراوانی (درصد)

علامه طباطبایی

۴۵ (69/43)

۵۹۲۷ (15/44)

71/131

تربیت مدرس

۵۸ (31/56)

۷۴۹۷ (85/55)

26/129

جمع

۱۰۳ (۱۰۰)

۱۳۴۲۴ (۱۰۰)

33/130

 

 

 

 

 

 

 

پرسش پنجم: مجلات هسته و پراستنناد براساس قانون بردفورد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

پاسخ‌گویی به این پرسش دارای فرمول‌ها و نکات ظریفی می‌باشد که به جهت اطالۀ مطلب از ذکر آن‌ها خودداری نموده و فقط به نمونه‌ای از جداول و در ادامه، فرمول‌های مرتبط و درنهایت نیز صرفاً به ارائۀ لیست مجلات هسته بسنده می‌نماییم. چنان‌که جدول ۵ نشان می‌دهد جهت محاسبۀ مجلات هستۀ فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی، از جمع کل ضرایب بردفورد در ۶ طبقه، اندازۀ کل ضریب بردفورد (b)، از این فرمول محاسبه می‌شود.

 

 

 

 

 

اینک با دانستن ضریب بردفورد، قادریم با استناد به این فرمول تعداد مجلات هسته را محاسبه کنیم:

 

در فرمول ذکرشده، R (n) فراوانی تجمعی تعداد کل استنادها، a بیشترین استناد به یک مجله،  ضریب بردفورد و بالاخره n تعداد مجلات هسته می‌باشد.

`

   
     

 

 

 

 

 

 

 

 

جدول ۵. نحوۀ محاسبۀ ضریب بردفورد برای تعیین مجلات هستۀ فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی

ضریب بردفورد در طبقات (bk)

تعداد مجلات در طبقات

تعداد استنادها در طبقات (A)

تعداد طبقات (K)

فراوانی تجمعی استناها
(CFJ.A)

فراوانی تجمعی مجلات (CF.J)

تعداد کل استناها (A.J)

تعداد استنادها (A)

تعداد مجلات (J)

3

63

1J

27

1

27

27

1

63

3

36

18

2

666/1= 3/5

5

38

2J

74

4

11

11

1

95

7

21

7

3

101

8

6

6

1

8/1= 5/9

9

37

3J

106

9

5

5

1

138

17

32

4

8

444/1= 9/13

13

39

4J

177

30

39

3

13

461/1= 13/19

19

38

5J

215

49

38

2

19

421/1= 19/65

65

65

6J

247

81

32

1

32

280

114

33

1

33

∑bk = 9.792

 

 

∑A = 280

 

 

∑ J= 114

∑ A.J= 280

 

114J=∑

بنابراین با توجه ‌به بیشترین استناد صورت‌گرفته به نشریات، مجلات هستۀ فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی شامل ۴ عنوان تشخیص داده شد که عبارت است از: اندیشه و رفتار با ۲۷ استناد؛ مطالعات ملی با ۱۸ استناد؛ مجلۀ روان‌شناسی با ۱۸ استناد؛ تازه‌های علوم شناختی با ۱۱ استناد.

محاسبۀ مجلات هستۀ لاتین در دانشگاه علامه طباطبایی:

 

     
     

 

 بنابراین ۷ عنوان مجلۀ انگلیسی به‌عنوان مجلات هسته در دانشگاه علامه طباطبایی شناخته شدند که عبارت‌اند از:

1. Consulting and clinical psychology90 2. Personality and social Psychology85 3. American journal of psychiatry61 4. Abnormal Psychology61 5. Behavior research and therapy48 6. Personality and Individual Differences 47 7. Americal Academy for child and adoloscent Psychiatry 45

مجلات هستۀ فارسی دانشگاه تربیت مدرس:

چنان‌که جدول نشان می‌دهد جهت محاسبۀ مجلات هستۀ فارسی در دانشگاه تربیت مدرس از جمع کل ضرایب بردفورد در ۶ طبقه، اندازۀ کل ضریب بردفورد (b) از این فرمول محاسبه می‌شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

     
     

 

 

 

 

 

 

 

 

 

بنابراین ۲ عنوان مجلۀ فارسی به‌عنوان مجلات هسته در دانشگاه تربیت مدرس شناخته شدند که عناوین این مجلات عبارت‌اند از: ۱. مجلۀ روان‌شناسی با ۳۳ استناد؛ ۲. مجلۀ روان‌پزشکی و روان‌شناسی بالینی ایران (اندیشه و رفتار) با ۱۳ استناد.

همچنین جهت محاسبۀ مجلات هستۀ لاتین در دانشگاه تربیت مدرس از جمع کل ضرایب بردفورد در ۱۲ طبقه، اندازۀ کل ضریب بردفورد (b) از این فرمول محاسبه می‌شود.

 

 

 

 

 

 

 

 

     
     

 

 

 

 

 

 

بنابراین ۹ عنوان مجلۀ انگلیسی به‌عنوان مجلات هسته در دانشگاه تربیت‌مدرس شناخته شدند که عبارت است از:

1. Personality & Social Psychology180 2. consulting and clinical psychology123 3. American Journal of psychiatry94 4. Personality and Individual Differences92 5. American academy of child & adolescent psychiatry61 6. Marriage and the Family55 7. Psychological Bellutin55 8. American psychologist54  9. Abnormal Psychology52

 

 

 

 

نتایج حاصل از مقایسۀ نشریات هستۀ دانشگاه علامه طباطبایی و تربیت مدرس نشان می‌دهد که نشریات هستۀ مورد‌استناد در این دو دانشگاه با هم هم‌پوشانی نسبی بخصوص در نشریات لاتین دارند. در این بررسی مشخص گردید که نشریۀ "personality and social psychology" نسبت ‌به سایر نشریات بیشتر مورد‌توجه بوده که نشان‌دهندۀ اهمیت این نشریه در این رشته است.

پرسش ششم: پراستنادترین مؤلفان منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

طبق یافته‌ها در پایان‌نامه‌های دانشگاه علامه طباطبایی، علی دلاور و پریرخ دادستان و علی‌اکبر سیف به‌ترتیب با ۴۳ و ۱۹ و ۱۶ استناد، به‌عنوان پراستنادترین مؤلفان فارسی و «M.E.P. Seligman»، «A.T. Beck» و «E. Diener» به‌ترتیب با ۸۳ و ۳۶ و ۳۲ استناد، پراستنادترین مؤلفان لاتین شناخته شده‌اند.

همچنین در پایان‌نامه‌های دانشگاه تربیت مدرس، پریرخ دادستان و محمود منصور و حیدرعلی هومن به‌ترتیب با ۹۱ و ۷۳ و ۱۸ استناد، به‌عنوان پراستنادترین مؤلفان فارسی و R.J. Davidson ، R.A. Barkley و S. Freud به‌ترتیب با ۸۹ و ۴۰ و ۳۷ استناد، پراستنادترین مؤلفان لاتین مشخص شده‌اند.

جدول۶. پراستنادترین مؤلفان فارسی و لاتین در دانشگاه علامه طباطبایی

ردیف

مؤلف فارسی

استناد

مؤلف لاتین

استناد

۱

علی دلاور

۴۳

M.E.P. Seligman

۸۳

۲

پریرخ دادستان

۱۹

A.T. Beck

۳۶

۳

علی‌‌‌اکبر سیف

۱۶

E. Diener

۳۲

۴

محمود منصور

۱۴

C. Peterson

۲۲

۵

عبدالله شفیع آبادی

۱۴

F.D.Fincham

۲۱

۶

دوان شولتز (ترجمه)

۱۴

C.R. Snyder

۲۱

۷

بنیامین سادوک (ترجمه)

۱۳

American Psychiatric Association(APA)

۱۹

۸

حمید علیزاده

۱۲

S.C. Kobasa

۱۹

۹

ویکتور فرانکل (ترجمه)

۱۲

L. Y. Abramson

۱۸

۱۰

جیمز پروچاسکا (ترجمه)

۱۰

G. Anderson

۱۸

۱۱

هارولد کاپلان (ترجمه)

۱۰

M.E.P. Seligman

۱۸

۱۲

حسین کاویانی

۱۰

A.T. Beck

۱۸

 

 

 

 

 

 

جدول۷. پراستنادترین مؤلفان فارسی و لاتین در دانشگاه تربیت مدرس

ردیف

مؤلف فارسی

تعداد استناد

مؤلف لاتین

تعداد استناد

۱

پریرخ دادستان

۹۱

R.J. Davidson

۸۹

۲

محمود منصور

۷۳

R.A. Barkley

۴۰

۳

حیدرعلی هومن

۱۸

S. Freud

۳۷

۴

علی دلاور

۱۶

J.J. Gross

۳۴

۵

ریچارد مای لی (ترجمه)

۱۶

N.A. Fox

۳۱

۶

احمدعلی نوربالا

۱۳

A.T. Beck

۲۷

۷

مسعود جان‌بزرگی

۱۱

R.S. Lazarus

۲۶

۸

غلام‌علی افروز

۱۰

J.W. Pennebaker

۲۶

۹

هارولد کاپلان (ترجمه)

۹

J. Biederman

۲۵

۱۰

بنیامین سادوک (ترجمه)

۹

H.J. Eysenck

۲۴

۱۱

کراز، ژ. (ترجمه)

۹

A.E. Bergin

۲۳

۱۲

مرتضی مطهری

۸

R.R. Mc Crae

۲۳

 

 

پرسش هفتم: پر‌استنادترین کتب فارسی و لاتین منابع مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

جدول ۸. پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه علامه طباطبایی

کتب فارسی

کتب انگلیسی

ردیف

عنوان

استناد

ردیف

عنوان

استناد

۱

مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم ‌انسانی و اجتماعی، علی دلاور

۲۰

۱

Diagnostic and statistical manual of mental disorders, American Psychiatric Association(APA)

۱۷

۲

نظریه‌های روان‌درمانی، جیمز او. پروچاسکا، جان سی. نورکراس

۱۱

۲

Handbook of positive psychology, Snyder C.R., and Lopez, S. J.

۱۱

۳

روان‌شناسی مرضی تحولی از کودکی تا بزرگسالی، پریرخ دادستان

۱۰

۳

Cognitive therapy and emotional disorders, Beck. A. T.

۸

۴

خلاصۀ روان‌پزشکی، هارولد کاپلان، بنجامین سادوک

۱۰

۴

The handbook of emotional intelligence, Bar-On, Reuven, Parker, D.A, James

۷

۵

رفتاردرمانی شناختی، ک. هاوتون و همکاران

۹

۵

Generalized Anxiety Disorder: advances in research and practice, Heimberg, RG. ; Turk, C. A. & Mennin, D. S.

۶

۶

نظریه‌های شخصیت، دوآن شولتز، سیدنی شولتز

۸

۶

Abnormal psychology, Rosenhan, D.L.,& Seligman, M. E.P

۶

۷

آسیب‌شناسی روانی، ریچارد پی هالجین، بنجامین سادوک

۷

۷

Abnormal psychology/ Davison, G. C. & Neale, J. M.

۵

ادامه جدول ۸. پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه علامه طباطبایی

کتب فارسی

کتب انگلیسی

ردیف

عنوان

استناد

ردیف

عنوان

استناد

۸

احتمالات و آمار کاربردی در روان‌شناسی و علوم‌تربیتی، علی دلاور

۷

۸

Cognitive therapy of depression/ Beck,A.T. Rush, A.J. shaw, B.F, and Emery, G.

۵

۹

شخصیت: نظریه و پژوهش، لارنس پروین، الیور جان

۷

۹

comprehensive textbook of psychiatry,Kaplan H. I and Sadock, B. J.

۵

۱۰

رشد و شخصیت کودک، پاول هنری ماسن و دیگران

۷

۱۰

Handbook of Couples Therapy, Michele Harway

۵

۱۱

استدلال آماری در علوم رفتاری، ریچارد جی. شیولسون

۶

۱۱

Handbook of resilience in children, Goldstein,S. & Brooks,R.

۵

 

 

 

 

 

 

طبق جدول ۸ کتب «مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، علی دلاور» با ۲۰ استناد و Diagnostic and statistical manual of mental disorders, American Psychiatric Association(APA)  با ۱۷ استناد، به‌عنوان پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه علامه طباطبایی بودند.

جدول ۹. پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه تربیت مدرس

کتب فارسی

کتب انگلیسی

ردیف

عنوان

استناد

ردیف

عنوان

استناد

۱

روان‌شناسی ژنتیک ۲: از روان تحلیل‌گری تا رفتارشناسی، محمود منصور و پریرخ دادستان

۱۹

۱

Diagnostic and statistical manual of mental disorders, APA

۱۴

۲

شخصیت (ساخت، پدیدآیی و تحول)، ریچارد مای لی

۱۷

۲

Emotion,Disclosure, and Health, Pennebaker,J. W.

۱۴

۳

روان‌شناسی ژنتیک۱ (تحول روانی از کودکی تا پیری)، محمود منصور

۱۵

۳

Synopsis of psychiatry, Kaplan, H.L., Sadock, B.J.

۱۱

۴

لغت‌نامه روان‌شناسی، محمود منصور، پریرخ دادستان و مینا وراد

۱۰

۴

Handbook of Emotion Regulation, Gross,J. J.

۱۰

۵

بیماری‌های روانی، ژ. کراژ

۹

۵

adolescent stress: Causes and consequences, colten, M.E.; Gore, S.

۸

۶

خلاصۀ روان‌پزشکی علوم رفتاری و روان‌پزشکی بالینی، هارولد کاپلان، بنجامین سادوک و جک گرپ

۸

۶

Attention deficit hyperactivity disorder: A clinical workbook, Barkley,R. A.

۷

۷

تربیت به کجا ره می‌سپرد؟، ژان پیاژه

۸

۷

Handbook of personality: Theory and research, Pervin,L.

۷

۸

قرآن کریم

۶

۸

Handbook of psychotherapy integration, Norcross,J. C. &Goldfried, M. R.

۷

ادامه جدول ۹. پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه تربیت مدرس

کتب فارسی

کتب انگلیسی

ردیف

عنوان

استناد

ردیف

عنوان

استناد

۹

استدلال آماری در علوم‌تربیتی‌ ریچارد جی. شیولسون

۶

۹

Handbook of stress, Goldberger , L; Breznitz, S.

۷

۱۰

استنباط آماری در پژوهش رفتاری‌، حیدرعلی هومن

۶

۱۰

Helplessness: on depression, development, and death, Seligman, M.E.

۵

۱۱

آمار در علوم‌تربیتی، لوئیس کوهن، میشل هالیدی

۶

۱۱

Psychological aspects of geographical moves: homesickness and acculturation, Van Tilburg, ML. &Vingerhoets Ad.J.J.M.

۵

 

 

 

 

 

 

 

 

همچنین مطابق جدول ۹، کتب «روان‌شناسی ژنتیک ۲: از روان تحلیل‌گری تا رفتارشناسی، محمود منصور و پریرخ دادستان» با ۱۹ استناد و در میان کتب لاتین مورد‌استناد در دانشگاه تربیت مدرس، کتاب Diagnostic and statistical manual of mental disorders, American Psychiatric Association(APA) و Emotion,Disclosure, and Health, Pennebaker,J. W. با ۱۴ استناد، به‌عنوان پراستنادترین کتب فارسی و لاتین دانشگاه تربیت مدرس تعیین شدند.

پرسش هشتم: نیم‌عمر منابع فارسی و لاتین مورد‌استناد در جامعۀ مورد‌مطالعه چگونه است؟

با کمک مطالعات مربوط ‌به کهنگی، نیم‌عمر یا میان عمر استنادها، محاسبه می‌شود. محاسبۀ نیم‌عمر استناد در یک مقاله یا مدرک براساس فرمول ذیل محاسبه شد:

Della Sala, Crawford, p174       {a-b/c-b}+{1+(سال فرعی بحرانی)-(سال مبنا )}

نحوۀ محاسبۀ نیم‌عمر

نیم‌عمر به مدت زمانی اطلاق می‌گردد که در طی آن نیمی از متون مؤثر در یک زمینۀ خاص، منتشر شده باشند. اصطلاح نیم‌عمر به متون مورد‌استناد برمی‌گردد، یعنی مدت زمانی که در طی آن نیمی از متون مورد‌استناد منتشر شده باشند. در فیزیک حرف T نمایانگر مفهوم نیم‌عمر می‌باشد. همین نماد نیز در کتاب‌سنجی به عاریت گرفته شده است. برای درک بهتر فرمول لازم است با برخی از مفاهیم اساسی برای محاسبۀ نیم‌عمر آشنا شد:

سال مبنا: اولین سال پس از نظم معکوس زمان تقویمی است.

سال بحرانی: سالی است که از سال مبنا تا آن نیمی (۵۰درصد) از متون مؤثر مورد‌استناد قرار گرفته است. برای مثال اگر نیم‌‌عمر منابع فارسی 3/10 سال باشد، سال بحرانی آن ۱۱ سال است.

سال فرعی بحرانی: سال قبل از سال بحرانی است. در مثال فوق، سال فرعی بحرانی ۱۰ سال است.

در بیشتر حالات، مقدار زمانی نیم‌عمر، عدد صحیحی از مجموع سال‌ها به‌علاوۀ کسری از یک سال خواهد بود. برای محاسبۀ نیم‌عمر از فرمول زیر استفاده شده است:

معادلۀ ۱:                        

 

در این فرمول، مقدار Y، مقدار عمر مجموعه‌ای از سال‌هاست و y کسری از یک سال است که این کسر ازطریق این فرمول محاسبه می‌گردد:  

a به منزلۀ نیمی از استنادها، b فراوانی تجمعی استنادهای سال فرعی بحرانی و c فراوانی تجمعی استنادهای سال بحرانی می‌باشد. با جایگزین‌ کردن مقدار y در معادلۀ ۱، فرمول محاسبۀ نیم‌عمر به شکل زیر تبدیل می‌گردد:

در اینجا برای روشن ‌شدن نحوۀ به‌کارگیری فرمول و باتوجه‌به کمبود فضا، فقط روش محاسبۀ نیم‌عمر کتاب‌های فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی نشان داده می‌شود و برای منابع دیگر فقط به ارائۀ نیم‌عمر آن‌ها بسنده می‌نماییم:

جدول 10. محاسبۀ نیم‌عمر کتاب‌های فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی

مقدار عمر هر سال

نظم معکوس سال تقویمی

تعداد استنادها (فراوانی)

فراوانی تجمعی استنادها

۱

۱۳۸۹

۱

۱

۲

۱۳۸۸

۵

۶

۳

۱۳۸۷

۲۳

۲۹

۴

۱۳۸۶

۳۲

۶۱

۵

۱۳۸۵

۴۹

۱۱۰

۶

۱۳۸۴

۶۶

۱۷۶

۷

۱۳۸۳

۶۵

۲۴۱

۸

۱۳۸۲

۴۹

۲۹۰

۹

۱۳۸۱

۵۱

۳۴۱

۱۰

۱۳۸۰

۴۷

۳۸۸

۱۱

۱۳۷۹

۳۰

۴۱۸

۱۲

۱۳۷۸

۴۶

۴۶۴

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

۱

۹۱۶

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

استنادها کل تعداد

 

نکتۀ مهم این است که طراحی جدول تا سطری که مقدار a در ستون فراوانی تجمعی ظاهر می‌گردد، کافی می‌باشد. از داده‌های جدول درمی‌یابیم که:  

 

اکنون با توجه ‌به ستون ۱ جدول، سال بحرانی= ۱۲؛ سال فرعی بحرانی: مقدار عمر مجموعه‌ای از سال‌ها: ۱۱=Y

درنتیجه: فراوانی تجمعی استنادهای سال فرعی بحرانی =b=۴۱۸ و فراوانی تجمعی استنادهای سال بحرانی =c=۴۶۴

حال با جایگزینی تمامی مقادیر در معادلۀ ۲، مقدار نیم‌عمر محاسبه می‌شود:

 

 

 

 

 

 

 

 

درنتیجه نیم‌عمر کتاب‌های فارسی در دانشگاه علامه طباطبایی تقریبا برابر با ۹/۱۱ می‌باشد.

جدول ۱1. نیم‌عمر انواع منابع مورد‌استناد در پایان‌نامه‌های دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس

                    نیم‌عمر

 

دانشگاه

نیم‌عمر کتاب

نیم‌عمر مجله

نیم‌عمر پایان‌نامه

میانگین نیم‌عمر

فارسی

لاتین

فارسی

لاتین

فارسی

لاتین

فارسی

لاتین

کل

علامه طباطبایی

9/11

5/16

3/6

14

3/7

۶

5/8

2/12

3/10

تربیت مدرس

8/15

9/20

3/8

4/19

4/12

7/8

2/12

3/16

2/14

جمع

8/13

7/18

3/7

7/16

8/9

3/7

3/10

2/14

2/12

                     

 

 

 

 

 

 

 

همان‌گونه که جدول ۱1 نشان می‌دهد در دانشگاه علامه طباطبایی پایان‌نامه‌های لاتین با ۶ سال کمترین و کتب لاتین با 5/16 سال بیشترین نیم‌عمر را به خود اختصاص داده‌اند. میانگین نیم‌عمر منابع فارسی 5/8 سال و میانگین نیم‌عمر منابع لاتین 2/12 سال است که نشان‌دهندۀ روزآمدتر‌بودن منابع فارسی درمقایسه ‌با منابع لاتین مورد‌استناد در این دانشگاه می‌باشد. میانگین نیم‌عمر کل منابع مورد‌استناد در این دانشگاه 3/10 سال است.

مطابق جدول در دانشگاه تربیت مدرس مجلات فارسی با 3/8 سال کمترین و کتب لاتین با 9/20 سال بیشترین نیم‌عمر را به خود اختصاص داده‌اند. میانگین نیم‌عمر منابع فارسی 2/12 سال و میانگین نیم‌عمر منابع لاتین 3/16 سال است که نشان‌دهندۀ روزآمدتر‌بودن منابع فارسی درمقایسه‌با منابع لاتین مورد‌استناد در این دانشگاه می‌باشد. میانگین نیم‌عمر کل منابع مورد‌استناد در این دانشگاه 2/14 سال است که درمقایسه ‌با نیم‌عمر کل منابع مورد‌استناد در دانشگاه علامه طباطبایی که 3/10 سال است، بیشتر می‌باشد که نشان‌دهندۀ روزآمدتر‌بودن منابع مورد‌استناد دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی می‌باشد.

فرضیۀ پژوهش

میان زمان نشر و تعداد دفعات استناد ارتباط مستقیم وجود دارد، یعنی هرچه زمان نشر به زمان حال نزدیک‌تر باشد، تعداد دفعات استناد بیشتر است.

همان‌طور که در نمودار ۱ مشاهده می‌شود، درکل می‌توان گفت که در دانشگاه علامه طباطبایی هرچه تاریخ نشر جدیدتر باشد دفعات استناد نیز بیشتر است. بنابراین فرضیۀ مورد‌نظر در دانشگاه علامه طباطبایی تأیید می‌شود.

با توجه ‌به نمودار ۲، درکل می‌توان نتیجه گرفت که در دانشگاه تربیت مدرس هرچه تاریخ نشر جدیدتر باشد، میزان استناد به آن کمتر شده است. بنابراین، این فرضیه در دانشگاه تربیت مدرس رد می‌شود.

 

آزمون فرضیه در دانشگاه علامه طباطبایی:

 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار ۱. زمان نشر و تعداد دفعات استناد در دانشگاه علامه طباطبایی

 

 

 

 

 

 

آزمون فرضیه در دانشگاه تربیت مدرس:

 
   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

نمودار ۲. زمان نشر و تعداد دفعات استناد در دانشگاه تربیت مدرس

 

 

 

 

 

بحث و نتیجه­گیری

در پایان‌نامه‌های دو دانشگاه، نشریات با 08/54 درصد جایگاه اول را ازنظر نوع محمل اطلاعاتی به‌دست آورده و در پژوهش‌های مشابه، اخوتی و همکاران (۱۳۹۳)، زراعت‌کار و عالیشان کرمی (۱۳۹۲)، کیخا و عصاره و بیگدلی (۱۳۸۹)، یانگ و پان (۲۰۰۶) و شوکین وکاشیک (۲۰۰۴) نیز نتایج مشابهی به‌دست آمده است و این یافته همسو با این عقیده نیست که پژوهشگران حوزۀ علوم ‌انسانی حاصل تحقیقات خود را بیشتر به شکل کتاب عرضه می‌کنند و با افزایش روزافرون استفاده از منابع اکترونیک و اینترنت در تحقیقات، بخصوص نشریات الکترونیکی، بسیاری از پژوهشگران مایل به استفاده از نتایج تحقیقاتی هستند که به‌صورت مقالات الکترونیکی و در اسرع ‌وقت در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد. نیز در پژوهش‌های حداد (۱۳۸۸)، موحدپور (۱۳۸۹) و تونتا و اوموت (۲۰۰۴) کتاب‌ها در جایگاه اول پراستنادترین منابع به ‌لحاظ شکل فیزیکی قرار گرفته‌اند که این امر ممکن است به‌ دلیل غنای نسبی مجموعۀ کتابخانۀ مورد‌استفاده کاربران آن مؤسسه یا واحد تحقیقاتی بوده باشد. درمجموع نیز در بیشتر تحقیقات به‌عمل ‌آمده، نشریات و کتاب‌ها به‌صورت چرخشی، غالب منابع مورد‌استناد به ‌لحاظ شکل فیزیکی را به خود اختصاص داده‌اند.

بررسی زبان استنادها نشان می‌دهد که زبان انگلیسی، زبان غالب منابع مورد‌استناد در پایان‌نامه‌های این دو دانشگاه شناخته شده و ممکن است یکی از دلایل آن مربوط ‌به اشتراک و در دسترس قرار‌ گرفتن پایگاه‌های اطلاعاتی معتبر بین‌المللی باشد که بیشتر به زبان انگلیسی هستند. این نتایج با یافته‌های اخوتی و همکاران (۱۳۹۳)، زراعت‌کار و عالیشان کرمی (۱۳۹۲)، کیخا و عصاره و بیگدلی (۱۳۸۹)، موحدپور (۱۳۸۹) در مقطع کارشناسی ارشد، زبان فارسی و در مقطع دکتری، زبان انگلیسی به‌عنوان زبان غالب استنادها مطابقت دارد، ولی با یافته‌های حداد (۱۳۸۸)، موحدپور (۱۳۸۹) و تونتا و اوموت (۲۰۰۴) مغایرت دارد. به‌طور کلی کاربرد بیش از اندازۀ زبان انگلیسی در منابع رشتۀ روان‌شناسی نه‌تنها دلیل بر اهمیت این زبان به‌عنوان زبان تحقیق است بلکه نشان می‌دهد که بسیاری از محققین غیرانگلیسی‌زبان نیز تمایل به استفاده از زبان انگلیسی در ارتباطات بین‌المللی دارند.

همچنین در این دو دانشگاه نیز بیشترین استنادها به دورۀ زمانی ۱۳۸۴ تا ۱۳۸۰ (۲۰۰۵ تا ۲۰۰۱) تعلق دارد و با نگاهی جامع‌تر می‌توان چنین بیان نمود که دورۀ سال‌های ۱۳۸۴ تا ۱۳۷۰ بیشترین استنادها را در خود جای داده‌اند. انتقادی که در اینجا باید وارد شود این است که چرا منابع مرتبط با دورۀ بالاتر از سال ۱۳۸۵، که حداقل به ‌لحاظ روزآمدی باید در رتبه‌های اول و دوم قرار داشته باشد، جایگاهی را در این رتبه‌بندی به خود اختصاص نداده است که ممکن است به دلایلی ازجمله در دسترس ‌نبودن منابع روزآمد و غنی‌نبودن منابع کتابخانه‌ای به ‌لحاظ روزآمدی مورد‌استفاده دانشجویان بوده باشد. علاوه‌بر این در دو دانشگاه علامه طباطبایی و تربیت مدرس، میانگین کل استنادها نسبت‌ به پژوهش حداد (۱۳۸۸) کمتر اما نسبت ‌به پژوهش‌های اخوتی و همکاران (۱۳۹۳)، زراعت‌کار و عالیشان کرمی (۱۳۹۲)، موحدپور (۱۳۸۹)، یانگ و پان (۲۰۰۶) بیشتر می‌باشد و درکل می‌توان چنین بیان نمود که میانگین تعداد استناد به پایان‌نامه‌ها در دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس درمقایسه‌با سایر دانشگاه‌ها در وضعیت متوسطی قرار دارد. ضرورتی ندارد که یافته‌های این پژوهش در رابطه ‌با مجلات هسته، پراستنادترین مؤلّفان و نیز پراستنادترین منابع با یافته‌های تحقیقات دیگر در این زمینه مقایسه شود مگر اینکه زمینۀ تحقیقی این پژوهش‌ها یکی باشد. به‌ همین منظور یافته‌های مشترک این پژوهش به‌ صورت کامل در پرسش‌های ۵ و ۶ و ۷ ذکر شده است که صاحب‌نظران و مسئولان مجموعه‌سازی کتابخانه‌های دانشکده‌های روان‌شناسی این دو دانشگاه یا سایر دانشکده‌های روان‌شناسی می‌توانند با هزینه‌ نمودن منطقی، قسمت اعظم منابع هسته و مؤلّفان و منابع پراستناد روان‌شناسی را تهیه و خریداری نمایند.

با توجه ‌به نتایج به‌دست‌آمده در پرسش هشتم، نیم‌عمر منابع دانشگاه علامه طباطبایی کمتر از دانشگاه تربیت مدرس می‌باشد که نشان‌دهندۀ روزآمدتر‌بودن منابع مورد‌استناد دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی می‌باشد. میانگین نیم‌عمر کل منابع مورد‌استناد در دانشگاه‌های مذکور ۲/۱۲ سال است که این مقدار با میزان به‌دست‌آمده در پژوهش‌های حداد (۱۳۸۸) با ۲/۱۱ سال، کیخا و عصاره و بیگدلی (۱۳۸۹) با ۱۱ سال، تقریبا برابر می‌باشد اما درمقایسه ‌با پژوهش‌های تونتا و اوموت (۲۰۰۴) با ۹ سال، موحدپور (۱۳۸۹) در مقطع دکتری با ۳/۱۰ سال بیشتر و نیز درمقایسه ‌با پژوهش‌های احمدزاده با ۱/۱۷ سال در رشتۀ معماری و شهرسازی و صابری و نیک‌خواه با ۱۵ سال در رشتۀ کتابداری کمتر می‌باشد که نشان‌دهندۀ روزآمدتر ‌بودن منابع مورد‌استفادۀ دانشجویان دانشگاه‌های علامه طباطبایی و تربیت مدرس درمقایسه‌با این پژوهش‌هاست و با توجه ‌به اینکه منبع غالب مورد‌استفادۀ دانشجویان و پژوهشگران حوزۀ علوم انسانی کتاب‌ها هستند و تغییرات بنیادی در این حوزه به‌کندی صورت می‌گیرد، طبیعی و مناسب به‌نظر می‌رسد. مقایسۀ ارقام فوق نشان می‌دهد که نیم‌عمر منابع استفاده‌شده در پژوهش حاضر نسبت ‌به نتایج به‌دست‌آمده در تحقیقات دیگر بیشتر است لذا این‌گونه استنباط می‌گردد که فاصلۀ نیم‌عمر منابع مورد‌استفاده در این پژوهش (با توجه ‌به اینکه از زیرشاخه‌های حوزۀ علوم‌انسانی و با میانگین نیم‌عمر بالاتری است) و رشته‌های مرتبط با پزشکی (که معمولاً دارای تغییرات سریع‌تری درمقایسه‌با رشته‌های حوزۀ علوم‌انسانی بوده و از نیم‌عمر بسیار کمتری برخوردارند) فاصلۀ منطقی و معقولی به‌نظر می‌رسد و بین نیم‌عمر منابع مورد‌استناد و نوع رشته ارتباط معنی‌داری وجود دارد. بنابراین پیشنهاد می‌شود:

شرایط لازم برای فراهم‌آوری منابع روزآمد و پراستناد و نشریات هسته درصورت فقدان وجود آن‌ها در کتابخانه؛ سفارش و تهیۀ منابع روزآمد انگلیسی با توجه ‌به بالاتر‌بودن نیم‌عمر این منابع نسبت ‌به منابع فارسی و سفارش آن‌ها به‌ صورت الکترونیکی در جهت کاهش زمان فراهم‌آوری؛ تهیۀ خلاصه‌ای از نتایج مرتبط با رشتۀ آموزشی مورد‌پژوهش و در اختیار قرار‌دادن آن در جهت برنامه‌ریزی درسی و آموزشی فراهم شود. همچنین با توجه ‌به این نکته که بسیاری از استنادهای پایان‌نامه‌های مشاهده‌شده، با مشکل کتابنامه‌نویسی روبه‌رو بوده‌اند، شایسته است استانداردهای کتابنامه‌نویسی موجود توسط گروه‌های آموزشی یا کتابخانۀ دانشکده در اختیار دانشجویان قرار گیرد و آنان ملزم به استفاده از یکی از آن استانداردها شوند؛ علاوه‌بر این پژوهشی در زمینۀ دلایل حقیقی میزان کم استناد نویسندگان به منابع الکترونیک؛ پیدا نمودن ارتباط بین هزینه و سودمندی منابع به میزان استناد به این منابع؛ بررسی تأثیر وجود بانک‌های اطلاعاتی در بهینه‌سازی استفاده از منابع مختلف از مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری؛ استفاده از روش تحلیل استنادی به‌عنوان یک معیار سنجش برای میزان عملکرد اعضای هیئت‌علمی یک دانشکده بخصوص براساس پیدا ‌کردن رابطۀ معنی‌دار مابین میزان انتشار مقالات گروه مورد ‌بررسی با میزان استناد به آن مقالات در طی یک دورۀ خاص انجام شود.

 



1. Baker, Donald R

2. Bibliomtrics

3. Garfield, F

1. Rubin, R.E

[5]. Citation Analysis

[6]. Bibliometrics

[7]. Bradford’s Law

[8]. Lotka

[9]. zipf

1. Yang, Hua; Pan, Bo-chen

2. Tonta, Yasar and Al, Umut

3. Swygart-Hobaugh,Amanda J

[13] . Shokeen, A. & Kaushik, S

[14] . Buchanan, A. L.; Herubert. J

احمدی، حمید، سلیمی، علی و فتحی، لادن. (۱۳۹۲). تحلیل استنادی و روابط هم نویسندگی مقاله‌های مجلۀ علمی پژوهشی انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی. مجلۀ علمی‌پژوهشی انجمن ایرانی زبان و ادبیات عربی، ۲۹، ۱۴۹-۱۷۰.

اخوتی، مریم، بذرافشان، اعظم، بذرافشان، ملیحه‌سادات و ملک‌پور افشار، رضا. (۱۳۹۳). تحلیل استنادی ده سال تولیدات علمی دانشکدۀ دندان‌پزشکی کرمان. مجلۀ دانشکده پیراپزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی تهران (پیاورد سلامت)، ۸ (۱)، ۱-۱۲.

ایزدی، ریحانه. (۱۳۸۹). تحلیل استنادی و تعیین منابع اثرگذار در پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد همدان در سال‌های ۱۳۷۹تا۱۳۸۶. فصلنامۀ دانش‌شناسی، ۳ (۹)، ۱۱تا۲۴.

حداد، زهرا. (۱۳۸۸). تحلیل استنادی مآخذ پایان‌نامه‌های دکتری ارتباطات دانشکدۀ علوم‌اجتماعی و ارتباطات علامه طباطبایی. فصلنامۀ کتاب، ۷۸، ۱۳۹-۱۵۲.

دمرچی لو، منصوره. (۱۳۹۲). تعیین مجلات هسته رشتۀ دندان‌پزشکی با استفاده از تحلیل استنادی مجلات علمی‌پژوهشی حوزۀ دندان‌پزشکی. مجلۀ دانشکدۀ دندان‌پزشکی دانشگاه علوم‌پزشکی شهید بهشتی، ۳۱(۳)، ۱۸۰-۱۹۰.

دیانی، محمدحسین. (۱۳۶۱). کتاب‌سنجی. نشر دانش، ۳(۲)، ۴۰-۴۷.

رشیدی، علی. (۱۳۹۲). تحلیل استنادی چند لایه‌ای تحقیقات پرستاری منطقۀ خاورمیانه. مجلۀ دانشکدۀ پرستاری و مامایی ارومیه، ۱۱(۵۱)، ۸۲۳-۸۳۵.

زراعت‌کار، کیمیا و عالیشان کرمی، نادر. (۱۳۹۲). تحلیل استنادی و محتوایی مجلۀ پزشکی هرمزگان ۱۳۸۹-۱۳۸۵.مجلۀ پزشکی هرمزگان، ۱۷(۱)، ۵۳-۶۰.

صابری، محمدکریم و نیک‌خواه، زهره. (۱۳۸۷). تحلیل استنادی مآخذ پایان‌نامه‌های دکتری علوم کتابداری و اطلاع‌رسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات (۱۳۷۵-۱۳۸۵). فصلنامۀ کتاب، ۷۶، ۱۴۹-۱۶۴.

عسگری، بهمن، ضیایی، علی و بخشودنی‌ها، ایمان. (۱۳۹۲). تحلیل استنادی مقالات نشریۀ علوم حرکتی و ورزش. مدیریت ارتباطات در رسانه‌های ورزشی، ۱(۱)، ۳۵-۳۸.

کومار، کریشان. (۱۳۸۱). روش‌های پژوهش در کتابداری و اطلاع رسانی. ترجمۀ فاطمه رهادوست با همکاری فریبرز خسروی. تهران: کتابخانۀ ملی جمهوری اسلامی ایران.

کیخا، لیلا، عصاره، فریده و بیگدلی، زاهد. (۱۳۸۹). تحلیل استنادی پایان‌نامه‌های دانشجویان دورۀ دکتری عمومی دانشگاه علوم‌پزشکی زاهدان طی سال‌های ۱۳۸۰-۱۳۸۷. مجلۀ تحقیقات علوم‌پزشکی زاهدان، ۱۳(۷)، ۵۰.

موحدپور، الهام. (۱۳۸۹). تحلیل استنادی مآخذ پایان‌‌نامه‌های دانش‌آموختگان تحصیلات تکمیلی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی بین سال‌های ۱۳۸۰-۱۳۸۷. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد چاپ نشده. دانشگاه علامه طباطبایی.

نوذری، سودابه، حری، عباس، حریری، نجلا و منصوریان، یزدان. (۱۳۹۱). تحلیل استنادی منابع کتاب‌ها دربارۀ حافظ. فصلنامۀ مطالعات ملی کتابداری و سازماندهی اطلاعات، ۹۳، ۵۲-۷۵.

همایی، بهروز، سلیمانی، راضیه و افشار، ابراهیم. (۱۳۹۰). تحلیل استنادی مقالات فصلنامۀ علمی‌پژوهشی معرفت فلسفی (شماره‌های ۱-۳۰). پژوهش، ۳(۱)، ۱۷۵-۱۹۴.

 

Baker, Donald R. (1990). Citation Analysis: A Methodologlcal Review, Social WorkResearch and Abstracts, 26(3). 

Buchanan, A. L. & Herubert. J. (1993). Comparing Materials Used in Philosophy Political Science Dissertation. Behavioral and Social Sciences Librarian. 12(2), 63.

Della Sala, Sergio & John R. Crawford. ( 2007). A Double Dissociation Between Impact Factor and Cited Half Life Cortex, Volume 43(2), 174-175.

Garfield, F. (1972). Citation Analysis as a Tool in Journal Evaluation., Science, (178).

Rubin, R.E. (2004). Foundations of library and infromantion science. 2nd ed. NewYork: Neal – Schuman.

Shokeen, A. & Kaushik, S. (2004). Indianjournal of plant physiology: a citationan alysis. Annals of library and information studies, 51(3), 104-107.

Swygart-Hobaugh, Amanda J. (2004). A Citation Analysis of the Quantitative/Qualitative Methods Debates Reflection in Sociology Research: Implications for Library Collection Development. Library Collections, Aquistions,and Technical Services, 28,180-195.

Tonta, Yasar & Al, Umut. (2004). Scatter and Obsolescence of Journal Cited in Dissertation of Librarianship: The Case of Hacettepe University. [online], Available at:http://yunus.hacettepe.edu.tr/~ umutal/publications/l&isr.pdf

Yang, Hua & Pan, Bo-chen. (2006). Citation analysis of National Journal of Andrology and Asian Journal of Andrology. National Journal of Andrology, 12(1), 86-92.